Dünyanın EN yüksek 10 dağı


nihanbayram
Nihan Bayram
25 Ağustos 2020 | 120

Dünyanın ulaşılması en zor yerleri neresi olabilir diye düşündün mü hiç? Antarktika, Grönland, Everest… İnsanın aklına ilk olarak bunlar geliyor. Dünyanın en yüksek dağlarının zirveleri, dünya üzerinde ulaşılması en zor ve en önemlisi de en tehlikeli olan yerler. Bu yüksekliklere yapılan tırmanışlar, dünyada ayak basılmayan bir yer kalmadığının ve insanoğlunun en zoru bile başarabildiğinin göstergesi aslında. Ancak bu dağların zirvesine ulaşmak ne kadar görkemli ve tutku dolu olsa da üzücü bir yanı da var çünkü birçok dağcı bu zirvelere tırmanırken hayatını kaybetti. Peki bu ulaşılması zor ve tehlikeli dağlar hangileri gel hep birlikte inceleyelim.

Bu yazıya başlamadan önce bu yüksek zirvelere tırmanmaya çalışırken yaşamını yitiren dağcıları da saygıyla ve üzüntüyle andığımı belirtmek isterim. Zoru başarmak için gösterdikleri cesaret ve azmin hepimize örnek olması dileğiyle.

1- Everest Dağı

Dünyanın en yüksek dağı hangisidir sorusunun cevabını hep bir ağızdan söylüyoruz: Everest. Dünyanın en büyük sıra dağları olan Himalaya Dağları’nın en yüksek zirvesi Everest, deniz seviyesinden tam olarak 8,848 metre yükseklikte ve dünyanın en yüksek dağı. Dağın oluşumunun 2,5 milyon yıl önce Hindistan yarımadası ve Tibet Yaylası birbirine yaklaşınca arazi kütlesinin yukarı çıkmasıyla gerçekleştiği düşünülüyor. Çin ile Nepal arasındaki sınırı belirleyen Everest’in zirvesine çıkmak dağ tırmanışıyla ilgilenen herkesin hayali. Bu hayali ilk defa gerçekleştirenler ise Yeni Zelandalı Edmund Hillary ve Nepalli Tenzing Norgay. 29 Mayıs 1953’te zirveye ilk adımı onlar attılar. 1995 yılında ise Ali Nasuh Mahruki, Everest’e tırmanan ilk türk unvanını aldı. Eğer sen de Everest’e çıkmak gibi bir hayal kuruyorsan, bunun zorlayıcı bir deneyim olduğunu hatırlatıp rehber eşliğinde tırmanmanı öneririm.

2- K2 Dağı

2- K2 Dağı

8,611 metre yüksekliği dünyanın en yüksek 2. dağı olan K2 Dağı, yükseklikte 2. sırada olsa da zorluk seviyesi açısından 1. sırada yer alıyor. Hatta zorluğu nedeniyle, dağcılar arasında “kutsal zirve”, “dağların dağı” ve “zalim dağ” gibi isimlerle anılıyor. K2 Dağı’na tırmanmanın bu kadar zorlayıcı olmasının en önemli sebebi ise çok dik oluşu. Dağın dikliğinin tırmanışı zorlaştırması yetmezmiş gibi bir de daha fazla kaya ve çığ düşmesine yol açıyor. Öyle ki bu dağa tırmanmaya çalışan her dört kişiden biri hayatını kaybediyor. Bu zorlu tırmanışı, ilk defa 31 Temmuz 1954’te İtalyan Lino Lacedelli ve Achille Compagnoni gerçekleşirdiler. K2 Dağı’na tırmanan ilk Türk ise 2001 yılındaki başarısıyla Ali Nasuh Mahruki oldu.

3- Kangchenjunga Dağı

3- Kangchenjunga Dağı

Hindistan ve Nepal arasında 8,586 metre yüksekliğiyle uzanan Kangchenjunga Dağı, dünyanın en yüksek dağları arasında 3. olarak yer alıyor. Bu dağın zirvesine tırmanabileceğin noktalardan üç tanesi Nepal’de, bir tanesi ise Hindistan’da. K2 Dağı gibi, Kangchenjunga da oldukça tehlikeli ve zorlu bir dağ çünkü çok dik ve dağdaki rüzgar hızı çok dengesiz bir şekilde değişiyor. Böyle olunca da çığ oluşumu artıyor ve tırmanmak çok daha zorlaşıyor. Bu dağa ilk tırmanışın gerçekleşmesinden önceki 50 yıl boyunca dağcılar, dağın zirvesine çıkmak için çaba harcadılar ancak Joe Brown ve George Band 25 Mayıs 1955’te zirveyi gören ilk ikili oldu. Bu zorlu tırmanış, birçok dağcının da hayatını kaybetmesine neden oldu. O kadar tehlikeli bir dağ düşün ki dağın Hindistan sınırındaki tırmanma noktasından sadece 3 kez başarılı tırmanış gerçekleştirildi.

4- Lhotse Dağı

4- Lhotse Dağı

Himlayalar’da yer alan Lhotse Dağı, deniz seviyesinden 8,516 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek 4. dağı. Tibet ve Khumbu arasındaki sınırı oluşturan bu dağ, Everest’e nazaran kolay bir tırmanış olanağı sunsa da oldukça dik. Özellikle dağın güney kısmı, diğer rotalarından daha dik ve tırmanmak bir hayli tehlikeli. Özellikle tırmanış esnasında düşebilecek buz kütlelerine çok dikkat etmek gerekiyor. Bu yüzden de güney kısımdan tırmanmaya çalışanlar genelde zirveye ulaşmakta çok zorlanıyorlar. Bu dağın zirvesine ilk kez 18 Mayıs 1956’da İsviçreli Fritz Luchsinger ve Ernst Reiss tırmandı. Eğer sen de bu dağa tırmanmak istersen dağın belli rakımlarında pansiyon, pil şarj istasyonları, yiyecek ve içecek ihtiyaçlarını karşılayabileceğin yerler ve kamp için uygun alanlar bulduğunu hatırlatmak isterim.

5- Makalu Dağı

5- Makalu Dağı

Himalaya Dağları’ndaki bir diğer en yüksek zirve ise Makalu Dağı. Deniz seviyesinden 8,485 metre yüksekliği dünyanın en yüksek dağları arasında 5. sırada. Nepal ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin sınır çizgisini oluşturan dağın oldukça zorlu bir tırmanış rotası var. Birçok ekip çoğu kez bu dağa tırmanmayı denedi ama ne yazık ki başarılı olamadı. Makalu Dağı’na ilk kez tırmananlar, 15 Mayıs 1955 tarihinde zirveye çıkan Fransız Lionel Terray ve Jean Couzy oldu. Bu tırmanışın rotası, Makalu Dağı’na daha önce tırmanmayı deneyenlerin rotalarından farklıydı. Dağın kuzeybatı yönünden bir rotayı deneyerek başarılı oldukları için bu rota onlardan sonra gelen dağcılar tarafından sıklıkla tercih edildi.

6- Cho Oyu Dağı

6- Cho Oyu Dağı

Himalayalar o kadar görkemli ve büyük ki birçok en yüksek dağa ev sahipliği yapıyor görebileceğin üzere. Cho Oyu da Himalaya Dağları arasında yer alan bir zirve ve deniz seviyesinden tam 8,188 metre yükseklikte. Everest’in 20 kilometre batısında konumlanmış olan dağ, dünyanın en yüksek 6. dağı. Tibetçe’de “Turkuaz Tanrıça” anlamına gelen Cho Oyu, 6 bin metre yüksekliğinde bulunan buzullarla birçok dağcıyı zorlasa da listemizdeki diğer dağlarla karşılaştırdığımızda Cho Oyu Dağı’na tırmanmak daha kolay. Bu dağın zirvesine ilk defa Avustralyalı Herbert Tichy, Joseph Joechler ve Şerpa Pasang Dawa Lama 19 Ekim 1954’te çıktı. Bu dağa tırmanan ilk Türk ise 1997 yılındaki başarılı tırmanışıyla Ali Nasuh Mahruki oldu.

7- Dhaulagiri Dağı

7- Dhaulagiri Dağı

Deniz seviyesinden 8,167 metre yükseklikte olan Dhaulagiri Dağı, Himalayalar arasında konumlanan 7. en yüksek dağ. Aynı zamanda tamamen Nepal sınırları içerisinde bulunan en yüksek dağ. Dhaulagiri, çığ ve buzullar açısından zorlayıcı ve tehlikeli olabiliyor ancak bu dağın zirvesine yapılan başarılı tırmanış oranı, ölüm oranından daha yüksek. 13 Mayıs 1960’ta İsviçreli ve Avusturyalılardan oluşan bir ekip dağın zirvesine ilk tırmanışı gerçekleştirdi.

8- Manaslu Dağı

8- Manaslu Dağı

Dünyanın 8. en yüksek dağı olan Manaslu Dağı’nın deniz seviyesinden yüksekliği ile Dhaulagiri Dağı’nın arasında çok az bir fark var. Manaslu Dağı’nın deniz seviyesinden yüksekliği 8,163 metre. Dağın adı Sanskritçe bir kelime olan Manasa’dan geliyor ve “Ruhların Dağı” anlamına geliyor. İlk olarak Japon Toshio Imanishi ve Gyalzen Norbu, 9 Mayıs 1956’da zirveye çıktı. Ne yazık ki 1972 yılında Manaslu, üzücü bir felakete sahne oldu. Zirve yolculuğundaki dağcılar 6500 metrede kam alanlarından çıktıktan çok kısa bir süre sonra üzerlerine çığ düştü ve 15 dağcı bu dağda hayata veda etti.

9- Nanga Parbat Dağı

9- Nanga Parbat Dağı

Sıra geldi, 9. en yüksek dağımıza. Pakistan’da Kaşmir Bölgesi’nde yer alan Nanga Parbat, Karakurum Dağları’nın uzantısı ve deniz seviyesinden 8,126 metre yükseklikte. Sanskritçe kelimelerden türeyen Nanga Parbat, “Çıplak Dağ” anlamına geliyor. Dünyadaki tüm dağlar arasında tırmanması en tehlikeli olanlar arasında bulunduğu için “Öldüren Dağ” olarak da tanınıyor. İlk başarılı tırmanışa kadar dağa çıkmaya çalışan birçok kişi hayatını kaybetti. Dağın zirvesine ilk tırmanan ise 3 Temmuz 1953’te Avusturyalı Hermann Buhl oldu. Buhl aynı zamanda bu kadar yüksek bir zirveye tek başına tırmanan tek dağcı oldu. Buhl’un tırmanış macerasıyla ilgili filmler bile yapıldı. Dağa tırmanamıyorsak bu filmleri izleyip nasıl bir deneyim olduğunu öğrenebiliriz bence.

10- Annapurna I Dağı

10- Annapurna I Dağı

Geldik listemizin son dağına. Deniz seviyesinden 8,091 metre yükseklikte olan Annapurna I Dağı, dünyanın en yüksek 10. dağı. Annapurna zirveleri, tırmanmak için dünyanın en tehlikeli zirveleri arasında. Özellikle Annapurna I’deki taş duvarı, bu dağı dünyanın tırmanması en zor dağlarından biri haline getiriyor. Birçok insan bu zirveye tırmanmaya çalışırken hayatını kaybetti ve bu yüzden de dağın ölüm oranı oldukça yüksek. Annapurna I Dağı’na ilk başarılı tırmanış, Fransız Maurice Herzog ve Louis Lachenal tarafından 3 Haziran 1950’de gerçekleştirildi. Bu tırmanış da 8000 metre ve daha fazla yükseklikteki bir dağa yapılan ilk tırmanış oldu. 2014 yılında en korkunç felaket de bu dağda görüldü. Kar fırtınası ve çığ etkisiyle dağcılar mahsur kaldılar ve 43 dağcı hayatını yitirdi. Bu felaketten sağ çıkanların birçoğunun da uzuvları kesildi. 

nihanbayram
Nihan Bayram
431 Yazı
Bilkent Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Bir süre bir marka ajansında içerik editörlüğü yaptı. Hürriyet Kitap bünyesinde "Ün, Aşk ve Diğerleri" adlı kitabı yayınlandı. Ajans deneyiminden sonra Enuygun ekibine katıldı.