Kredi kartları ne zaman hayatımıza girdi, hatırlıyor musunuz? Daha doğrusu taksitle alışveriş fırtınasının ne zaman başladığını sormam gerekirdi. Ancak zamandan ziyade nedenle ilgilendiğim için, en doğru soruyu; kredi kartlarına taksit alışkanlığı neden başlatıldı diyerek soruyorum.

Özellikle 2001 krizinden sonra bankalara getirilen önlemlerin etkisi ile güçlenen sistem, tüketimi artırmaya yönelik planlarla taksitli satış uygulamalarını hizmete soktu. Tüketicinin nakit olarak alamadığı ürünlere, 24 ay vadeye kadar yapılan taksitlerle maddi olarak yüksek değerdeki ürünlerin de satışlarını kolaylaştırmaya yönelik bu uygulama, kısa sürede halkın tüketim alışkanlığı değiştirdi ve Türk ekonomisi tüketime dayalı büyüme modeli ile son 10 yılda büyüme çıtasını sürekli yükseltti.

Kredi kartlarına taksit uygulamasına sınırlamalar mı geliyor?

İşin makro ekonomik boyutuna girmeden, sadece basit bir açıklama yaptıktan sonra gelelim işin önemli boyutuna. Bugün basında çıkan haberlere göre kredi kartında taksitli satışlarda, taksit sayılarına sınırlama getiriliyor. Malum cari açık sorununa çözüm arayan ekonomi konseyleri bazı yaptırımları devreye sokmayı planlıyor. Bugün Ekoklinik.com’da verdiğimiz haberde şu bilgiler yer alıyordu:

‘BDDK, cari açıkla mücadele de daha önce hiç denenmemiş bir yol olan kredi kartı taksitlerini sınırlamayı da gündemine aldı. Ekonomide sağlanan istikrar sonrasında kredi kartı taksitlerinin 24 aya kadar uzaması tüketimi patlatınca BDDK'nın bu konuda sınırlama yapması gündeme geldi. Kurul'a yakın kaynaklar, 'Taksitlerin yani vadelerin uzaması tüketicileri de aslında zora sokuyor. Bu konuda yeni düzenlemeler gündeme gelebilir' bilgisini verdi.

Eylem planına son şekli verilirken taksit sayısının en fazla 9 ile sınırlandırılması gündeme geldi. Ekonomi kurmaylarının büyük bölümünün de 9 taksit sınırına sıcak baktığı, bunun harcamalar üzerinde orta vadede bir baskı oluşturabileceğinin düşünüldüğü belirtiliyor. Tartışılan bir diğer olasılık ise taksit sınırının hemen 9'a çekilmemesi ve öncelikle 12 ile sınırlandırılması…’

Taksit sayısının yüksekliği bütçe için tehdit

Ne yazık ki taksit kolaylığı tüketicilerin bilinçsiz kullanımı nedeniyle bütçe için işkenceye dönebiliyor. Bir tane aldığınız ürüne 12 taksit yaptırırsanız pek sorun olmayabilir. Ancak 12 taksit yaptırıyorum diyerek 5 tane ürün alırsanız sorun o zaman başlayacaktır. Taksit aslında küçük bir psikolojik düşman. Siz bir ürün alırken, bütçenize bir aylık yük bindireceğiniz yere taksitli alarak yılın bütün aylarına yük bindirmiş oluyorsunuz. Sonrasında farkında olmadan, taksitli olduğu için ürün almaya devam ettikçe, yılın bir ayında sizi sıkıntıya sokacak yük, her ay karşınıza çıkmaya başlıyor.

Bütçe planlaması yaparken, sizi sıkıntıya sokacak aylarda harcamalarınızı kısıtlamanız gerektiğinden bahsetmiştim. İşte taksitli alışverişlerde, hesapta olmayan bir tüketim, sıkıntıya düşeceğiniz ayda size ekstra bir maliyet getirecektir. Nasıl olsa taksit yaptırarak aldım dediğiniz ürünler, alt alta topladığınız anda ekstrenizde ciddi bir miktar oluşmasına neden olacaktır. O nedenle taksitli alışverişlerde psikolojiye yenilmek, kredi kartı kullanmaktan vazgeçtim demenize neden olur!

Kredi kartı sizin yardımcınız, düşmanınız değil!

Kredi kartları sizin en önemli yardımcınız, asla düşmanınız değil. Sizin tek düşmanınız vardır, o da nefsiniz! Amerika’da marketten 2 dolarlık bir şey alındığında dahi kredi kartı (ya da para kartı) ile alışveriş yapılır. Cepte nakit para bulundurup onu harcamak çok tercih edilir bir durum değildir. Ne kadar harcadığımı bileyim, cebimde şu kadar param olduğunu bilince harcamalarımı kontrol altına alabiliyorum demek ise bir aylık kendini kandırmadır. Harcamaları kontrol altına almak, bütçeyi planlamak için kendinizi kandırmanıza gerek yok. Yalnızca bilinçli bir planlama ve nefsinize hakim olmak yeterli olacaktır.

Kredi kartını nasıl kullanmalıyım, taksit konusunda ne yapmalıyım?

Öncelikle şunu söyleyeyim ki; kredi kartına getirilecek taksit sınırlandırması sizi hiç ilgilendirmesin. Çünkü 9 veya 12 ay ile sınırlanma gelmese dahi, sizin kendi kendinizi sınırlandırmanız çok önemli. Maksimum taksit sayısını 12 olarak belirlemeniz gerekir. Bu da yalnızca alacağınız en pahalı ürün için geçerli olabilir. Bu sınırda, aylık geliriniz kadar olmalıdır. Taksit sayısı yüksek diye, aylık gelirinizden daha yüksek olan bir ürünü almaya kalkarsanız bütçenize büyük bir risk katmış olursunuz. Unutmayın; taksit sayısını 12 ile çarpıyorsunuz, aylık gelirinizi 12 ile değil!

Yılda bir kere bütçenizi zorlayacak, aylık gelirinize yakın değerlerde ürün almaya özen gösterin. Bunun dışındaki alışverişlerde rakamın büyüklüğüne göre 3-6 ay arası taksit yaptırmaya dikkat edin. Nasıl olsa otomatik ödeme talimatım var diyerek 9-12 taksit olayına girmeyin. Bu alışkanlık haline geldiği zaman, düşük meblağlı ürünlerde dahi taksit sayısını artırır, aldığınız ürün sayısını da buna paralel olarak fazlalaştırmış olursunuz. Aylık taksit oranları alt alta toplandığında bütçenize ekstra bir yük getirmiş olursunuz.

Bütçe planlaması yaparken, aylık harcama tutarlarınızı hesaplamış olacaksınız. Yıllık bütçe planlaması yapmanın da esprisi bu zaten. Ocak ayında hazırladığınız plana göre, nisan ayında bütçenizde ne kadarlık bir harcama sınırı olduğunu bildiğiniz takdirde, şubat ayında taksitli bir ürün alırken, kalan 10 ayda bunu nasıl ödeyecebileceğinizi görmüş olacaksınız.

Unutmayın! Kredi kartları sizin yardımcınız. Yalnızca nasıl kullanılacağını iyi bilin, bilinçli bir tüketici olun.