Gümüşhane Şehir Rehberi

Genel Bilgiler / Rehber

Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan ve antik İpek Yolu rotası üzerinde tarihi boyunca önemli bir ticaret merkezi olan Gümüşhane, günümüzde milli parkları, binlerce yıllık mağaraları, yemyeşil şelaleleri ve kış aylarında bölgenin önemli kış tatili noktalarından olan kayak merkeziyle tanınıyor. Kuruluşu M.Ö. 3000 yılına kadar uzanan şehrin pek çok stratejik noktasında kurulmuş kaleler, antik kentler ve tarihi yapılar, bu uzun tarihi belgeliyor. 1473 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından yapılan Otlukbeli Savaşı’ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu’na katılan Gümüşhane, o dönemler çok aktif olan gümüş madenlerinden dolayı bu ismi almış. Şehrin tarihi çarşılarında hala el işi gümüş eşyalar üretiliyor ve çok satılıyor.

Tarihi ve doğal güzelliklerinin yanı sıra çok sayıda kaplıca ve şifalı su kaynağına da Gümüşhane’nin maden sularının böbrek taşından sindirim sistemi sorunlarına kadar pek çok rahatsızlığa iyi geldiği biliniyor. Şehir, 2008 yılında açılan Gümüşhane Üniversitesi ile binlerce üniversite öğrencisine de ev sahipliği yapıyor. Dut üretimiyle ünlü olan şehir, gastronomi meraklıları için dut tatlılarından lezzetli yöresel yemeklere kadar pek çok seçenek sunuyor.

İklim / Hava Durumu / Ne Zaman Gidilir

Karma iklim tipi özelliklerinin görüldüğü Gümüşhane'nin kuzey kesimleri Doğu Karadeniz'in ılık ve yağışlı iklimi, güney kesimleri ise Doğu Anadolu Bölgesi'nin sert karasal ikliminin etkisi altında. Her mevsim keyifle geçebilecek şehirlerden biri olan Gümüşhane, kış aylarında Zigana Turizm Merkezi’nde kayak yapmak isteyen tatilcileri; ilkbahar ve yaz aylarında ise doğal ve tarihi güzelliklerini keşfetmek isteyen turistleri ağırlıyor.

Şehri çevreleyen Zigana Dağları, kış aylarında Doğu Anadolu Bölgesi'nin şiddetli soğuklarının Gümüşhane'ye ulaşmasını engelliyor ve nispeten yumuşak bir karasal iklim yaşanmasını sağlıyor. İlkbahar ve sonbahar aylarında yağmur geçişlerinin ve kış aylarında yoğun kar yağışlarının görüldüğü Gümüşhane’yi gezmek için en güzel zamanlar ise yaz ayları.

Nasıl Gidilir

Gümüşhane’de havalimanı bulunmadığından şehre uçakla ulaşım için Trabzon Havalimanı, Erzincan Havalimanı ve Erzurum Havalimanı’na bilet alabilir; havalimanlarından otobüs veya minibüslerle kolayca Gümüşhane’ye geçebilirsiniz. Şehir üç tane büyük kara yolu ile hem İç Anadolu Bölgesi hem de Karadeniz Bölgesi şehirlerine bağlanıyor. Gelişmiş kara yolu ağlarına sahip olan şehre ulaşım için en çok tercih edilen yol da şehirler arası otobüsler ve özel araçlar. Gümüşhane merkezine kısa bir yürüyüş mesafesinde bulunan Gümüşhane Otogarı’na hem komşu şehirlerden hem de bütün büyük şehirlerden her gün otobüs bulabilirsiniz. Şehrin ilçelerine ulaşım hizmetini de otogar içinde ayrı bir peronları bulunan kooperatif minibüsleri sağlıyor. Gümüşhane’den Trabzon 103 kilometre, Erzincan 184 kilometre, Rize 173 kilometre ve Ankara 726 kilometre uzaklıkta yer alıyor.

Yemek / Restoran / Ne Yenir Ne İçilir

Dut üretimi konusunda Türkiye'nin sayılı şehirlerinden biri olan Gümüşhane’de dut ürünlerinden yapılan tatlılar çok seviliyor. Şehri gezerken ilk denemeniz lezzetler de bölgede üretilen dutlardan hazırlanan, çocukların da çok sevdiği dut pestili ve Gümüşhane kömesi. Karadeniz ve geleneksel Anadolu mutfaklarından da etkilenen Gümüşhane'nin yöresel mutfağa ise et ve sebze yemekleri ile çok zengin. Tereyağı ile servis edilen fırın erişte, mantı çorbası, fasulye bulgurlusu, sabah kahvaltılarının değişmez lezzetlerinden kete ve güveçte menemen, soğuk kış ayları için ideal gendime pilavı ve katıklı çorba; et sevenlerin mutlaka denemesi gereken evelik dolması, baroni ve saç tava, Gümüşhane’nin sevilen yöresel lezzetleri arasında.

Önemli Yerler / Gezilecek Yerler

Zigana Turizm Merkezi: Karadeniz’in önemli kış turizmi merkezlerinden biri olan Zigana Turizm Merkezi, Gümüşhane şehrine 45 kilometre uzaklıkta yer alıyor. El değmemiş doğal güzellikler arasında keyifle kayak yapabileceğiniz ve bahar aylarında doğa yürüyüşlerine çıkarabileceğiniz turizm merkezinde yüzlerce kişilik teleski hattı kayakçılara hizmet veriyor. Her yaş grubu için kayak dersleri alabileceğiniz merkez, oteller ve kaliteli restoranları ile turizm olanakları konusunda oldukça gelişmiş.

Limni Gölü Tabiat Parkı: Torul ilçesine bağlı Zigana köyünde bulunan Limni Gölü; tekne gezileri, balık avlama turları, doğa yürüyüşü parkurları ve kamp alanlarıyla Gümüşhane'de doğayla iç içe zaman geçirebileceğiniz en güzel yerlerden biri. Milli park ilan edilerek koruma altına alınan göl, deniz seviyesinden 1721 metre yükseklikteki bir yaylada bulunduğu için temiz havasıyla da ünlü. Mesire alanlarından çocuk oyun alanlarına, bungalovlarda doğayla ile iç içe turistik tesislere kadar pek çok seçenek sunan tabiat parkında onlarca çeşit vahşi hayvanı da görebilirsiniz. Türkiye’nin gizli cennetlerinden biri olan Limni Gölü, Gümüşhane merkezine 60 kilometre uzaklıkta.

Karaca Mağarası: Gümüşhane'nin en önemli tabiat harikalarından biri olan ve her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret edilen Karaca Mağazası, 256 metre uzunluğu ve 1500 m2 alanında yer alan binlerce yılda oluşmuş sarkıtlar, dikitler ve mağara gölleriyle unutulmaz bir gezi deneyimi sunuyor. Özel olarak aydınlatılan mağaranın iç bölümlerini rehberli turlarla gezebilir ve denizden 1500 metre yüksekliği ile panoramik manzaralarını sunan mağaranın çevresinde harika fotoğraflar çekebilirsiniz.  

Krom Vadisi: Arkeolojik sit alanı ilan edilerek koruma altına alınan Krom Vadisi, ev sahipliği yaptığı tarihi hazineler ve doğal güzellikleriyle Gümüşhane'nin en önemli gezi alanlarından biri. Onlarca medeniyetten izler taşıyan vadide antik kiliseler, şapeller, Roma döneminde inşa edilmiş kemerli köprüler, Rumlardan kalan çarpıcı taş evler arasında dolaşabilirsiniz. Anadolu'nun en iyi korunan tarihi hazinelerini yakından görmek için Krom Vadisi turlarına mutlaka katılmalısınız.

Tomara Şelaleleri: Yılın her mevsimi muhteşem doğa manzaraları sunduğu için ziyaret edilen Tomara Şelaleleri, 40 farklı noktadan çıkan ve 25 metre yükseklikten dökülen kaynak sularıyla şehrin en çok ziyaret edilen yerleri arasında. Yaz aylarında şelale göletinin buz gibi sularında serinleyebilir; şelale çevresini saran yürüyüş parkurları, kamp alanları ve alabalık çiftliklerinde güzel zaman geçirebilirsiniz.

Örümcek Ormanı Tabiat Koruma Alanı: Kürdün ilçesine yakın bir konumda bulunan Örümcek Ormanları, 2600 dekardan daha büyük bir alanı kapsıyor. 500 yıllık ladin ve köknar ağaçlarıyla tüm dünyanın ilgisini çeken ve 1998 yılında tabiat koruma alanı ilan edilen Örümcek Ormanları; güzel şelaleleri, dereleri ve yüzlerce yıllık ağaçlar arasında uzanan yürüyüş yollarıyla doğa severlerin ülkemizde kesinlikle görmesi gereken yerlerden biri.

Gümüşhane’nin tarihi konakları: Geleneksel Türk konak mimarisinin en güzel örneklerinden olan ve milli kültürümüzün önemli bir parçasını oluşturan Gümüşhane konakları; taş, kerpiç ve ahşap malzemelerle inşa edilmiş. İç bölümlerini ve odalarını gezebileceğiniz konaklar, geniş bir bahçe içerisinde yer alıyor. Cumbalı mimarileri ve otantik dekorasyonlarıyla görülmeye değer konakların en sevilenleri ise Abdi Bey Konağı ve Abdülaziz Evi.

Sadak Antik Kenti: Tarih severlerin keyifle zaman geçirebileceği başka bir yer olan Sadak Antik Kenti, Gümüşhane merkezine 100 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Roma İmparatorluğu döneminde kurulan ve Anadolu'daki en büyük Roma karargâhlarından biri olan antik kent, tarihi boyunca Makedonyalılardan Bizanslılara kadar pek çok medeniyetinde hakimiyetinde kalmış. Romanların mirası olan etkileyici su kemerleri, antik tapınaklar, taş çeşmeler ve mabetlerle süsü Sadak Antik Kenti’nin iyi korunmuş yapıları görülmeye değer güzellikte.

Çağlayandibi Şelalesi Tabiat Parkı: Asırlık ağaçları ile ünlü örümcek ormanlarının eteklerinde yer alan Çağlayandibi Şelalesi, çevresini saran el değmemiş doğal güzellikler ile 2014 yılında tabiat parkı ilan edilerek koruma altına alındı. 15 metre yükseklikten, yemyeşil doğal güzellikler içinden dökülen şelalenin çevresi ise Avrupa’nın en geniş ladin ve köknar ağacı ormanıyla ağaç müzesi olarak tanımlanıyor. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında yeşilin bütün tonlarını görebileceğiniz tabiat parkı, temiz havasıyla doğa sporları yapmak için de ideal bir yer.

Artabel Gölleri Tabiat Parkı: 1998 yılında milli park ilan edilerek koruma altına alınan Artabel Gölleri Tabiat Parkı, buzul ve krater göllerinden oluşan etkileyici bir alan. 6000 hektara yayılan ve deniz seviyesinden 3000 metre yükseklikte yer alan milli park, tertemiz havasıyla solunum yolları sorunları olanlar için oksijen seviyesi yüksek bir hava sunuyor. Karanlık Göl, Beş Göller isimli 4 göl ve Karagöller isimli 3 gölüyle ilgi çeken tabiat parkına bahar aylarında fotoğraf turları da düzenleniyor.

Kov Kalesi: 2008 yılında aslına uygun olarak restore edilerek arkeolojik sit alanı ilan edilen Kov Kalesi, Gümüşhane merkezine 20 kilometre uzaklıkta. Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki en etkileyici kalelerden biri olan ve 1361 senesinde inşa edildiği düşünülen kale, Selçuklu döneminde de aktif olarak kullanılmış. Yüksek bir tepede, bölgeye hakim bir noktada bulunan Kov Kalesi, hem antik odaları ve süslemeleri hem de sunduğu panoramik manzaralarla güzel bir gezi alanı.

Baksı Müzesi: 30 dönüm alanı kapsayan bu ilginç müze, çağdaş sanat ve geleneksel sanat eserlerini birleştiren koleksiyonlarının yanı sıra ultra modern mimarili binasıyla da Gümüşhane'nin en önemli turistik yerlerinden biri. Tüm dünyadan onlarca sanatçının eserlerini inceleyebileceğiniz geniş koleksiyonları sahip Baksı Müzesi; sanat atölyeleri, seminerler, söyleşiler ve çeşitli kültürel etkinliklerle bir kültür merkezi olarak da hizmet veriyor.

Ne Yapılır

Doğa yürüyüşleri: Doğal güzellikleri ile ünlü bir şehrimiz olan Gümüşhane, zorluk derecesine göre belirlenmiş doğa yürüyüşleri, kaya tırmanma, dağcılık ve kampçılık gibi pek çok aktivite yapabileceğiniz tabiat parklarına sahip. Antik hazineleriyle dikkat çeken Krom Vadisi, asırlık ağaçlarla dolu Örümcek Ormanı Tabiat Koruma Alanı, birbirinden güzel gölleriyle Artabel Gölleri Tabiat Parkı, muhteşem göl manzaraları eşliğinde kamp yapabileceğiniz ve balık tutabileceğiniz Limni Gölü Tabiat Parkı ve doğa sporları için tercih edilen Çağlayandibi Şelalesi Tabiat Parkı, Gümüşhane’nin el değmemiş doğal güzelliklerini yakından görebileceğiniz ve doğa sporları yapabileceğiniz yerleri.

Kale gezileri: Stratejik olarak önemli noktalara yerleştirilmiş Gümüşhane kaleleri, yüzyıllar boyunca şehri korumuş ve günümüzde tarih gezilerinin önemli adresleri arasında. Kale Deresi’ne hakim bir tepede 1500 metre yükseklikte bulunan; Hitit, Roma ve Bizans dönemlerinde kullanılan Canca Kalesi, 1760 metre yükseklikte harika bir görüntü veren Kov Kalesi, Kelkit ilçesinde yer alan Aşut Köyü Kalesi, vadiye hakim bir gözetleme kulesi olarak tasarlamış Krom Vadisi Kalesi, yapılan kazılarda pek çok döneme ait eşyalar bulunan Gümüşkaya Kalesi ve M.S. 6. yüzyılda Roma İmparatorluğu tarafından yaptırılan Kürtün Kalesi, sizi tarihte yolculuğa çıkaracak Gümüşhane kalelerinden en ünlüleri.

Kış sporları ve kayak yapmak: Gümüşhane, son yıllarda kayak ve kış turizmi merkezleriyle Karadeniz ve Anadolu’nun önemli kış tatili merkezlerinden biri haline geldi. Dünya standartlarında kayak pistleri ve tesisleriyle Zigana Dağı Turizm Merkezi, şehir merkezine 35 kilometre uzaklıkta yer alan Çakırgöl Kış Sporları Turizm Merkezi ve Gümüşhane’nin tarihi noktalarından olan Süleymaniye’de yer alan Süleymaniye Kış Turizm Merkezi, soğuk kış aylarında eğlenceli zaman geçirebileceğiniz yerler.

Torul Cam Seyir Terası’ndan manzarayı izlemek: Torul Kalesi'nin savunma ve gözetleme alanı olarak inşa edilen, 240 metrelik yüksekliğe sahip Torul Cam Seyir Terası, Gümüşhane'nin en sevilen turistik noktalarından biri. Türkiye'deki en yüksek cam teraslardan biri olan ve 90 m2 alanında 50 kişinin aynı anda muhteşem panoramik manzaranın tadını çıkarabileceği cam teras, Zigana Tüneli ile Karaca Mağarası arasında güzel bir konumda yer alıyor.

Gece Hayatı / Bar / Eğlence

Küçük bir şehir olan Gümüşhane'nin oldukça sakin bir eğlence hayatı var. Gümüşhane Üniversitesi öğrencilerinin uğradığı az sayıda bar, gece kulübü ve kafenin yanı sıra şehirde doğa manzaralı restoranlar, aile çay bahçeleri ve mesire alanları da çok seviliyor. Canlı müzik ve konserlerle keyifli zaman geçirebileceğiniz yerler de var.

Alışveriş / Ne Alınır

Gümüşhane’nin ünlü dutlarıyla hazırlanan pestil ve cevizli kömeler, hediyelik eşya olarak çok satılıyor. Şehirde pek çok merkezi noktasında bulunan tatlıcılarda bu ürünleri satın alabilirsiniz. İpek Yolu'nun geçiş noktalarından biri olan Gümüşhane’nin tarihi çarşılarında ipek halılar, gümüş eşyalar, Orta Asya'ya özgü el yapımı kilimler ve el sanatı ahşap ürünleri alabilirsiniz. Kıbrıs Çarşısı, Bulamadım Çarşısı ve Mavi Çarşı gibi yerlerde veya çevre köylerden gelen çiftçilerin ürünlerini sattığı pazarlarda pek çok yöresel ürün ve organik gıda bulabilirsiniz. 15 Şubat Caddesi üzerindeki Metropol AVM, Atatürk Caddesi üzerinde yer alan Moda AVM ve Hasan Bey Caddesi üzerinde bulunan Güntaş AVM, Gümüşhane'nin en hareketli ve popüler alışveriş merkezleri.

Festival / Fuar

Gümüşhane yayla şenlikleri: Gümüşhane, yemyeşil yaylalarıyla ünlü şehirlerden biri ve yaz aylarında bu yaylalarda halk oyunları gösterileri, konserler, yöresel yemek tadımları ve eğlenceli etkinliklerle birçok şenlik düzenleniyor. Kelkit ilçesinde haziran ayında gerçekleştirilen Kuzu Çimen Yayla Şenliği, Köse ilçesinde Hacı Günaydın Arena'da gerçekleştirilen Köse Dağı Yayla Şenliği, Kürtün ilçesinde düzenlenen Alaca Pazarı Yayla Şenliği ve temmuz ayında düzenlenen Zigana Yayla Şenliği, yaz aylarında Gümüşhane’de bulunuyorsanız mutlaka uğramanız gereken yayla şenliklerinden bazıları.

Gümüşhane Uçurtma Şenliği: Gümüşhane merkezinde 10 yıldan fazla zamandır düzenlenen ve çocukların da çok sevdiği bir etkinlik olan uçurtma şenliği, gökyüzünü saran rengarenk uçurtmalar ile oldukça eğlenceli geçiyor. Tüm gün uçurtma uçurabileceğiniz, konserlerle eğlenebileceğiniz ve piknik yapabileceğiniz şenlik, çocuklu aileler için ideal.

Köse Dağı Kültür ve Sanat Festivali: 2021 yılında 15. kez düzenlenecek olan bu kültür festivali; yöresel sanatçıların konserleri, folklor gösterileri ve çeşitli yarışmalarla çok hareketli geçiyor. Temmuz ayında düzenlenen festivalde aynı zamanda sergilere ve sanatçılarla yapılan söyleşilere de katılabilirsiniz.

Gümüşhane Kuşburnu, Pestili, Kültür ve Turizm Festivali: Şehrin en köklü festivallerinden biri olan ve 25 yıldan fazla süredir Gümüşhane Sema Doğan Parkı'nda düzenlenen festival; yöresel sanatçıların konserleri, halk oyunları, yöresel yemek tanıtımları, en iyi pestil ve pekmez yarışmaları, sünnet şöleni ve şiir dinletisi ile halkın çok ilgisini çeken pek çok etkinliğe sahip.

Gümüşhane Kültür ve Sanat Festivali: Her yıl mart ayı sonunda Gümüşhane Belediyesi, Gümüşhane Üniversitesi ve sivil toplum örgütlerinin katılımlarıyla düzenlenen Gümüşhane Kültür ve Sanat Festivali, yöresel el sanatı ürünü sergilerinden konserler ve dans gösterilerine kadar birçok güzel etkinliğe sahne oluyor.

Tatiller / Bayramlar / Önemli Günler

1 Ocak (Yılbaşı),
23 Nisan (Milli Egemenlik ve Çocuk Bayramı),
1 Mayıs (İşçi Bayramı),
19 Mayıs (Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı),
30 Ağustos (Zafer Bayramı),
29 Ekim (Cumhuriyet Bayramı),
Ramazan ve Kurban Bayramları

Dikkat Edilmesi Gerekenler / Önemli Bilgiler

- Gümüşhane’nin kuzey ve güney kesimleri arasında farklı iklim tipleri görülüyor. Kuzey bölümüne göre daha soğuk olan güney bölümünde kış aylarında gezecekseniz, yanınıza sıcak tutacak giysiler ve kaymayan ayakkabılar alabilirsiniz.

- Şehir merkezinde pek çok satış noktasında kolayca bulabileceğiniz Kentkart ile toplu taşıma araçlarından kolayca faydalanabilirsiniz.

- Gümüşhane’de havalimanı bulunmadığı için Trabzon, Erzurum ve Erzincan gibi komşu şehirlere bilet alabilir ve oradan servislere şehre ulaşabilirsiniz.

- Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sunduğu MüzeKart ile şehirdeki bütün müzelere ve ören yerlerine girebilirsiniz.

Ulaşım

Gümüşhane şehir içi ulaşımı çoğunlukla geniş güzergâhlara sahip belediye otobüsleri ve minibüsler ile sağlanıyor. Sabah saat 07.30 ile 23.30 saatleri arasında hizmet veren belediye otobüsleri ile şehir merkezi, üniversite, Bağlarbaşı, çevre yolu ve TOKİ gibi rotalarda pek çok ana caddeye ve mahalleye gidebilirsiniz. Toplu taşıma ile ilgili her türlü soru için Alo 153 Beyaz Masa’yı arayarak bilgi alabilirsiniz.

Merkezi bir konumda yolculara hizmet veren Gümüşhane Otogarı’ndan ise Kelkit, Köse, Kürdün, Şiran ve Torul gibi şehrin ilçelerinin yanı sıra hemen her köye kooperatif ve birlik minibüsleriyle gidebilirsiniz. Gümüşhane Devlet Hastanesi, İnönü Caddesi ve Elmalı Caddesi gibi merkezi noktalarda 7 gün 24 saat hizmet veren taksi durakları bulabilir ve taksilerle hem Gümüşhane merkez istediğiniz her noktaya hem de şehrin tarihi ve turistik noktalarına kısa sürede kolayca ulaşabilirsiniz.