Bosna Hersek'te Yapılacaklar

Tuzla Bosna Hersek’te sanayi üzerine kurulu bir şehir olmasına rağmen Eski Kasaba’ya gittiğinizde size nostaljik yanını gösterecek. Parke taşlı sokakları ve masal evlerini andıran kasaba evlerini çok seveceksiniz.

Esas adı “Inat kuća” (House of Spite) olan İnat Evi’nin hikayesi, Avusturya-Macaristan'ın Belediye Sarayı için yer belirlemesi üzerine, Benderija adındaki bir yerlinin evinin yıkılacak olmasıyla başlıyor. Monarşi, bu görkemli bina için Miljacka Nehri’nin kıyısını seçiyor ve tek bir engelle karşılaşıyorlar. Uzun görüşmelerin ardından Benderija sonunda yönetime bir teklif yapıyor. Boşnak ev sahibi Benderija evini yıktırmaya ikna oluyor ama tek bir şartı koşuyor: Yönetimden evinin aynısını nehrin karşısına inşa etmelerini istiyor. Sonrasında ise yıkılan evde kullanılan tuğla sayısına kadar hemen hemen her şeyiyle birebir aynısı inşa ediliyor. Sonuç olarak, inatçı Boşnak, yönetimi bile dize getirmiş.

Kahve tutkunu olmayanların bile hoşuna gidebilecek Boşnak kahvesi, tat olarak biraz Türk kahvesine benziyor. Cezvede pişen bu kahvenin en lezzetlisini büyük bir ihtimalle Başçarşı’daki kahve dükkanlarında bulursunuz.

Başçarşı, kelimenin tam anlamıyla Saraybosna'nın kalbi, ruhu ve yerliler için popüler bir buluşma noktası. Bu bölgedeki 15. yüzyıldan kalma eski kaldırım taşları, daracık sokaklar, büyük mağazalar, küçük dükkanlar, kafeler ve salaş lokantalar kesinlikle görülmeye değer. Başçarşı’daki en eski caddelerden biri Kazandžiluk Caddesi (Türkçe adıyla Bakırcılar Çarşısı) eşi benzeri görülmemiş güzel bakır ürünlerle dolu bir yer. Başçarşı’nın merkez meydanında yer alan Sebil, Saraybosna'nın en bilindik yapılarından biri. Hatta turistler tarafından dört bir yanı her zaman çevrili olduğu için güvercin kare olarak da biliniyor.

Gazi Hüsrev Bey Camii, 1532'de ünlü Osmanlı mimarı Acem Esir Ali tarafından Saraybosna'da inşa edildi ve proje vali Gazi Hüsrev Bey tarafından finanse edildi. 1898'de dünyada elektrik enerjisi alan ilk cami ve Bosna'daki en seçkin Osmanlı binalarından biri olma özelliklerini taşıyor. Camide ayrıca şadırvan, çeşme, açık dua alanı, İslami kitaplar satan bir kitapçı ve Gazi Hüsrev Bey'in mezarı var. İbadet yeri olduğu için ziyaretçilerin sesli konuşmalardan kaçınmaları ve kıyafet kurallarına uymaları isteniyor.

Yaşam Tüneli’ne adım attığınız anda 20. yüzyılın sonuna ışınlanarak Balkan Savaşları’na hızlıca geçiş yapacak ve kendinizi birdenbire Saraybosna Kuşatması’nın ortasında bulacaksınız. Bosna Savaşı’nın simgesi olan Yaşam Tüneli’ni mutlaka görmeli ve hikayesini dinlemelisiniz. Sırp kuvvetleriyle çevrili olan kent neredeyse dört yıldır kuşatma altındaydı ve 800 metre uzunluğundaki Yaşam Tüneli, Birleşmiş Milletler tarafından kontrol altına alınan havalimanının altında gizli bir alanı kapsıyordu. Bugünse bu tünelin 25 metrelik bölümü halen ayakta ve müze olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.

Bir tepede bulunan meşhur Sarı Kale, Saraybosna'nın güzelliğini kuşbakışı görmek ve gün batımının keyfini çıkarmak için harika bir yer. Ramazan ayı boyunca Müslümanların çoğu, sahur vaktinde burada toplanır. Saraybosna’yı diğer Balkan şehirlerinden ayıran en önemli özellik, hiç şüphesiz ki dinlerin yüzyıllar boyunca barış içinde birlikte yaşaması. Kaleye giriş ücretsiz ve dilediğiniz saatte buraya gelebilirsiniz.

Vijecnica binası 1892-94 yıllarında kentlerin yerel yetkililerini ve idari personeli barındıracak şekilde inşa edildi. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Belediye Sarayı Milli Kütüphane’ye dönüştürüldü ve Saraybosna'daki Avusturya-Macaristan döneminden bu yana en büyük ve en görkemli yapılardan biri olmaya devam ediyor.

Saraybosna Kuşatması sırasında şimdiki adıyla Keskin Nişancı Caddesi, şehrin ana bulvarıydı ve Sırp keskin nişancıların zenginliğini sembolize eden yüksek binaları ile ünlüydü. Ayrıca bu caddede yürümek bile o dönemde hayati tehlike arz ediyordu. Bugünse McDonald's ve zincir mağazaları ile tamamen farklı bir atmosferi var. Cadde boyunca görülecek çok şey olmasa da sizi o acı dolu dönemlere götürecek canlı kanıtlar görmeniz muhtemel. Mermi ve şarapnellerin verdiği hasarı, bilhassa restore edilmemiş binalarda, kaldırımlarda ve duvarlarda görebilirsiniz.

Bosna Hersek’te Tuzla’yı kuran Turalı Bey’in 1572 yılında yaptırdığı Turalibey Camii, en son 1967 yılında restore edilmiş. Tuzla’nın en önemli sembollerinden olan bu Osmanlı eseri cami aynı zamanda kentin en eski yapısı. Yakınındaki sık ağaçların arasından bir kartpostal gibi görünen camide modern ve antik sanat bir arada kullanılmış. Caminin çatısı piramit şeklinde ve taş minaresi geleneksel dokuda yapılmış. Dzindic Camisi ise Tuzla’nın en fotojenik camisi. Koyu renk kerestelerden yapılmış bir minareye sahip. Ağaçlık yemyeşil bir bahçenin içinde bulunuyor. Balkonlu olan caminin tavanı da ahşaptan yapılmış. Tuzla’nın Çarşı Meydanı’nda bulunan ve Osmanlıdan kalan 16. Yüzyıl eseri Çarşı Camii ise çeşmesiyle ünlü. Yine 16. Yüzyıla tarihlenen Sarina Camii ise bronz şerefesiyle dikkat çekiyor.