İran Directorio de países

Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hazar Denizi ile çevrili olan İran, dünyadaki din temelli devletlerden biri. Türkiye ile de sınır komşusu olan ülke, binlerce yıllık ihtişamlı tarihi, büyüleyici tarihi hazineleri ve Fars döneminden günümüze uzanan gelenekleriyle dünyanın en ilgi çeken ülkelerinden biri.

İran, Azeri, Kürt, Türkmen ve Arap nüfusundan dolayı dünyada en çok dilin konuşulduğu ülkeleri arasında yer alıyor. Farklı etnik kökenlerden gelen insanların bir arada yaşadığı İran’da dinin toplum yaşamı üzerinde büyük etkisi var.

Sokaklarda kadınların başlarını şal veya eşarpla kapatmaları, erkeklerin ise şort gibi kıyafetler giymekten kaçınmaları gerekiyor. Metro, otobüs, restoran ve kafelerde kadınlar ile erkekler için ayrı bölümlerin bulunuyor. Bu kurallara yabancıların da uyması gerekiyor.

İran, petrol rezervinin yanı sıra zengin doğal gaz, altın ve bakır rezervlerine de sahip. Nükleer teknoloji, bilişim ve uzay teknolojilerine büyük yatırımlar yapan ülke, mühendislik eğitimi konusunda da dünyanın önde gelen ülkelerinden.

Tahran ve Tebriz çarşıları gibi binlerce yıllık otantik pazarlarıyla ünlü İran’da Gülistan Sarayı, Ulusal Mücevher Müzesi, İran Ulusal Müze, Tahran Milad Kulesi, Niavaran Sarayı, Tahran Halı Müzesi ve Mescid-i Kabud, turistlerin en çok ziyaret ettiği yerler arasında.

İran'ı ziyaret etmek için en uygun zaman, ilkbahar (Mart-Mayıs) ve sonbahar (Eylül-Kasım) ayları. Bu dönemlerde hava şartları çok daha elverişli. İran'ın meşhur Nevruz kutlamaları bu dönemde gerçekleştirilir. İlkbahar, İran seyahati için en uygun dönemlerden biri. Havadaki nem oranı azalır ve hissedilen sıcaklık oranı düşer. Bu nedenle sonbahar oldukça uygun bir mevsim.

İran’da yaz aylarında güney bölgeler aşırı sıcak olabilirken, kış aylarında dağ bölgelerinde yoğun kar yağışı görülebiliyor.

Türkiye’den İran’a hava, kara ve demir yolu üzerinden ulaşabilirsiniz. İran'a en yaygın ulaşım yolu hava yolu oluyor. Türkiye'den İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birkaç havalimanından Tahran, Meşhed ve Tebriz gibi şehirlere direkt uçuşlar bulunuyor. İran Hava Yolları (Iran Air) ve diğer firmalar ile İran’a rahatça seyahat edebilirsiniz. Yolculuk, genellikle 2-3 saat sürüyor.

Türkiye’den İran’a kara yolu üzerinden ulaşılabiliyor. Doğu Anadolu bölgesindeki sınır kapıları (Başkale ve Gürbulak) üzerinden özel aracınızla veya otobüsle İran’a geçiş yapabilirsiniz.

İstanbul ve Van'dan hareket eden otobüsler, Tebriz'e düzenli ulaşım hizmeti veriyor. Yolculuk, İstanbul'dan yaklaşık 2 gün, Van’dan ise ortalama 7 saat sürüyor.

Van-Tebriz arasındaki tren seferleriyle İran’a ulaşmak mümkün. Demir yolu seyahati, İran'ın muhteşem manzaralarını görmek için harika bir fırsat. TCDD’nin Van-Tebriz tren seferleri, her salı saat 21.00’da hareket ediyor. Tren yolculuğu yaklaşık 10 saat sürüyor.

Nüfusunun büyük bölümünün Müslüman olduğu İran, dini kurallara göre yönetiliyor ve oldukça kontrollü bir eğlence hayatına sahip. Kadınlar ve erkekler için ayrı bölümlerin bulunduğu restoranlar, onlarca çeşit bulabileceğiniz nargile evleri ve Arap kahveleri tadabileceğiniz kahvehanelerin yaygın olduğu ülkede 5 yıldızlı otellerin barları, kafeleri ve restoranları da turistler arasında oldukça popüler.

Yöresel ürünler bakımından çok zengin seçeneklere sahip olan İran; İsfahan Tebriz, Şiraz ve Tahran gibi tarihi şehirlerinin yüzlerce yıllık otantik çarşıları, semt pazarları, usta zanaatkarların el yapımı ürünler sattığı atölyeleri ve büyük alışveriş merkezleri ile gelişmiş alışveriş olanaklarına sahip.

Dünyanın en pahalı baharatlarından biri olan safran, deve kemiğinden yapılan süs eşyaları, el yapımı deri ürünler, değerli ve yarı değerli taşlarla süslenmiş mücevherler, dünyaca ünlü el dokuması İran halı ve kilimleri, ipek kumaşlar, seramikler, altın ve gümüş ürünleri, İran'ı gezen turistlerin en çok satın aldığı ürünler arasında yer alıyor.

Tahran’da 1000 yıldan fazla zamandır kurulan Tahran Pazarı, yüzlerce çeşit yöresel ürün bulabileceğiniz Tecriş Cuma Pazarı ve lüks mağazaların sıralandığı Ferdowsi Caddesi, İsfahan’da İmam Meydanı, sokak pazarları ve Tebriz’in tarihi Tebriz Çarşısı, İran’da alışveriş yapmak için mutlaka uğramanız gereken yerlerden.

• Fajr Uluslararası Film Festivali (Şubat, Tahran)
• Chaharshanbeh Suri Ateş Festival (Nevruz'dan önceki son çarşamba)
• Sizdeh Bedar Bahar Festivali (Nisan)
• Kashan Rosewater Festivali (Mayıs-Haziran, Ghamsar Bölgesi)
• Safran Hasadı (Ekim-Kasım, Güney Horasan Eyaleti)

Fuarlar

• Hometech Uluslararası Ev Aletleri Fuarı (Şubat, İsfahan)
• INOTEX Uluslararası İnovasyon ve Teknoloji Fuarı (Mayıs, Tahran)
• Uluslararası Medikal, Diş, İlaç ve Laboratuvar Ekipmanları ve Ürünleri Fuarı (Mayıs, Tahran)
• Uluslararası Tarım Fuarı (Haziran, Tahran)
• BUILDEXPO Uluslararası Yapı Malzemeleri ve Ekipmanları Ticaret Fuarı (Haziran, Tebriz)
• BEV TEC Uluslararası Yiyecek, İçecek ve Ağırlama Fuarı (Haziran, Tahran)
• IITE Uluslararası Turizm ve El Sanatları Fuarı (Temmuz, İsfahan)
• IGIME Uluslararası Makine Fuarı (Temmuz, Tebriz)
• Tebriz El Yapımı Halı Fuarı (Temmuz, Tebriz)
• Uluslararası El Yapımı Endüstriler Fuarı (Temmuz, Tebriz)
• Uluslararası Kozmetik, Deterjan, Deterjan ve Selüloz Fuarı (Temmuz, Tebriz)
• ADINEX Uluslararası Pazarlama ve Reklam Endüstrisi Fuarı (Ağustos, Tebriz)
• Texpo-Hometech Tebriz Uluslararası Genel Ticaret Fuarı (Ağustos, Tebriz)
• AUTOEXPO Uluslararası Otomobil Sanayi ve Yedek Parça Ticaret Fuarı (Ağustos, Tebriz)
• TRANSEXPO Uluslararası Taşımacılık Endüstrisi ve Transit Hizmetleri Fuarı (Ağustos, Tebriz)
• Uluslararası Petrol, Gaz ve Petrokimya Fuarı (Eylül, Tahran)
• ISF Uluslararası Taş, Taş Ocakları ve İlgili Endüstriler Fuarı (Eylül, İsfahan)
• Uluslararası Tebriz Kitap Fuarı (Ekim, Tebriz)

• 1 Ocak Yılbaşı
• 10-11 Şubat İran İslam Devrimi Yıl Dönümü
• 2 Mart Hz. Fatemeh Zehra'nın Ölüm Yıl Dönümü
• 19 Mart Petrolün Millileştirilmesi
• 21 Mart-1 Nisan Nevruz (İran Yeni Yılı)
• 1 Nisan İran İslam Cumhuriyeti Günü
• 2 Nisan Tabiat Günü (Sizdeh Beder)
• 11 Nisan Hz. İmam Ali'nin Doğumu
• 24 Nisan Hz. Muhammed’in Peygamberliğe Atanması
• 12 Mayıs Hz. Mehdi'nin Doğumu
• 4 Haziran İmam Humeyni'nin Ölüm Yıl Dönümü
• 5 Haziran Hordad Ayaklanması
• 15 Haziran Hz. Ali'nin Ölüm Yıl Dönümü
• Ramazan Bayramı
• Kurban Bayramı
• 20 Temmuz Hz. İmam Jafar Sadegh'in Ölüm Yıl Dönümü
• 9 Ağustos Ghader-e Khom Bayramı
• 30 Ağustos Tasooa
• 1 Ekim Ashoora
• 9 Ekim Arbain (İmam Hüseyin'in Ölümü)
• 11 Kasım Hz. Muhammed’in Ölüm Yıl Dönümü
• 19 Kasım Hz. İmam Rıza'nın Ölüm Yıl Dönümü
• 6 Aralık Hz. Muhammed'in Doğumu
• 6 Aralık Hz. İmam Jafar'ın Doğumu
• 31 Aralık Yılbaşı

• İran’da sadece büyük alışveriş merkezleri ve mağazalarda banka veya kredi kartı kullanılıyor. Bu nedenle yanınızda her zaman bir miktar nakit para bulundurmalısınız.
• Din devleti olan ve belirli dini kurallara göre yönetilen İran’da kadınların her zaman başlarını örtmeleri, erkeklerin ise şort gibi açık giysiler giymekten kaçınmaları gerekiyor.
• LGBT ve kadın hakları örgütlerinin yaygın olmadığı ülkede eşcinselliğe de ölüm cezası gibi ağır cezalar uygulanıyor.
• Ülkeye alkol sokulması kesinlikle yasak ve çok ciddi cezaları var.
• İnternete ciddi sansürler uygulayan ülkelerden biri olan İran’da pek çok web sitesine giremeyebilirsiniz.
• İranlılar, çok misafirperver insanlar ve yabancılara yiyecek veya içecek ikram etmeyi seviyorlar, bu ikramların geri çevrilmesi ise saygısızlık olarak algılanabilir.
• Metro ve otobüs gibi toplu taşıma araçlarında kadınlar ve erkekler için ayrı bölümler var. Ayrıca sadece kadınlara hizmet veren bazı toplu taşıma araçları da bulunuyor.
• Kalabalık turistik noktalarda veya pazarlarda gezerken yanınızda fazla nakit para ve değerli eşya bulundurmamanızı öneririz.

İran’da bütün şehirler ve kasabalar birbirlerine asfalt yollar ile bağlanıyor. Kara yolu taşımacılığının çok yoğun olarak kullanıldığı ülkede modern ve klimalı otobüslerle hem İran şehirlerine hem de komşu ülkelere rahatça gidebilirsiniz. Ülkede trenler, yük taşımacılığının yanı sıra yolcu taşıma amaçlı da kullanılıyor.

İran’a ait bir havayolu olan Iran Air, hem iç hat hem de dış hat uçuşları ile her yıl milyonlarca yolcuya hizmet veriyor. Ülkede Tahran, İsfahan ve Şiraz gibi büyük şehirlerin uluslararası havalimanlarının yanı sıra birçok küçük şehirde de banliyö havalimanları bulunuyor.

Başkent Tahran ve İsfahan gibi büyük şehirlerde şehir içi ulaşımı metro, otobüs, minibüs ve paylaşımlı taksilerle sağlanıyor. Kadın ve erkek ayrımının olduğu metrolarda kadınlar en baştaki veya en sondaki vagonda yolculuk ediyorlar ve bu vagonlara erkeklerin girmesi yasak. Düşük benzin fiyatlarından dolayı taksilerin ekonomik olduğu ülkede taksilerle çok uygun fiyatlarla uzun mesafeli yolculuklar bile yapabilirsiniz.

Şii kökenli bir İslam devleti olan İran'da yerel halkı, Farslar, Azeriler, Kürtler, Türkmenler ve Arap göçmenler oluşturuyor. Dinin toplum hayatında çok büyük bir etkisinin olduğu İran’da nüfusun büyük bir bölümü Müslüman ve Şii mezhebine bağlı, Sünniler ise azınlıkta. Zerdüştlüğün yüzlerce yıl boyunca en yaygın din olduğu ülkede Zerdüştler, artık azınlık olsalar da hala aktif olarak geleneklerini yaşatmaya devam ediyorlar.

Bölgenin en kalabalık ülkelerinden biri olan İran'ın yöresel kültürü, İslam öncesi ve İslam kültürünün bir karışımını sunuyor. Fars, Orta Asya, Andronovo ve İslam kültürlerinin bir birleşiminin yaşandığı İran’da binlerce yıllık gelenekler hala devam ediyor, aynı zamanda İslami yaşam tarzı da çok yaygın.

Binlerce yıllık medreseler, devasa camiler, tarihi eserler ve birbirinden ilginç yerel bayramları ile dünyanın her yerinde tarih ve kültür meraklılarının ilgisini çeken İran’da Farsçanın yanı sıra farklı etnik kökenlerden dolayı Azerice, Kürtçe, Arapça ve Türkmence de çeşitli bölgelerde yaygın olarak konuşuluyor.

Erkekler için bir kıyafet zorunluluğunun bulunmadığı ülkede kadınların başlarına tülbent veya eşarp ile kapatmaları gerekiyor. Şehrin sokaklarında erkekleri batı tarzı kıyafetlerden yöresel Arap ve Kürt giysilerine kadar pek çok kıyafetle görebilirsiniz. Alkol satışının yasak olduğu ülkede restoran, kafe ve toplu taşıma araçlarında erkekler ile kadınlar için ayrı bölümler bulunuyor.

İran’da okuma yazma oranı bir hayli yüksek. Dünya standartlarında birçok üniversitesi olan ülkede, üniversitelerde özellikle teknik ve mühendislik eğitimlerine önem veriliyor. Fars, Türk ve Arap mutfaklarının bir birleşimi olan İran yöresel mutfağında safran gibi dünyada az bulunan baharatlar bolca kullanılıyor. Kebap, döner, et yemekleri, hamurlu ve şerbetli tatlıların sofraları süslediği ülkede fast food tarzı batı restoranları ise çok az sayıda.

Doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin bir ülke olan İran, dünya petrol rezervi konusunda önde olan ülkeleri arasında yer alıyor. Altın, demir, nikel, oksit, kurşun, gümüş, bakır ve tuz madenlerinin de çok olduğu ülke, dünyanın en pahalı baharatlarından biri olan safran, tüm dünyaya ihraç ediliyor. İran’ın büyük bölümü bozkırlar, çöllerden ve dağlık alanlardan oluştuğu için verimli topraklar az ve tarım alanları çoğunlukla Hazar Denizi kıyısında yer alıyor. Bu bölgede tarım faaliyetlerinin yanı sıra hayvancılık da yapılıyor.

Nükleer teknoloji, uzay sanayi, tüketici elektroniği ve petrokimya alanlarında büyük devlet teşviklerinin bulunduğu İran, aynı zamanda teknoloji, ilaç ve kimya sanayisi alanlarında da hızla gelişen ülkelerden biri.

İran’ın ihracatının büyük bölümünü ham petrol, petrol ürünleri, doğal gaz, alüminyum, sentetik lif ipliği, kâğıt ve orman ürünleri oluşturuyor.

Türk vatandaşları İran'a vizesiz seyahat edebiliyor. Ancak, pasaportunuzun en az 6 ay geçerlilik süresine sahip olması gerekiyor. Bordo, yeşil, siyah ve gri pasaport sahibi tüm Türk vatandaşları, 180 gün içinde yapacakları 90 günlük konaklamalar için vizeden muaf tutuluyor.

Vizesiz olarak İran’a girerken istenen belgeler arasında, en az 6 ay daha geçerliliği bulunan bir pasaport, varsa davetiye mektubu, seyahat sağlık sigortası, konaklama ve ulaşım rezervasyonları bulunuyor.

90 günden fazla İran'da konaklayacak Türk vatandaşlarının ise İran turistik vize, İran ticari vize, İran eğitim vizesi, İran kültürel ve sportif faaliyet vizesi ve İran aile ziyareti vizesi gibi çeşitli vize türlerinden birine başvurması gerekiyor.

Vize türlerine göre istenen belgeler değişmekle birlikte genel olarak aşağıdaki belgeler talep ediliyor:

• 10 yıldan eski olmayan ve 6 ay daha geçerliliği bulunan pasaport
• Beyaz fonlu 2 adet biyometrik fotoğraf
• Seyahat ve konaklama bilgileri
• Vize başvuru formu
• Öğrenciler için eğitim belgeleri
• Çalışanlar için maaş bordroları
• Şirket sahipleri için faaliyet belgesi ve imza sirküleri

T.C. Tahran Büyükelçiliği (Konsolosluk şubesi çalışma saatleri 09.00 ile 12.30 arası)

Posta adresi Ferdowsi Ave. No. 337 P.O. Box: 1144643463 Tahran

E-posta: [email protected]

Telefon: +98 21 3 595 11 00 (Santral)

Nöbetçi / Acil Durum Telefonu: +98 912 130 22 58 / +98 21 3 595 11 26

Faks: 00 98 21 3 311 79 28, 00 98 21 3 595 11 36 (Konsolosluk Şubesi)