Türkiye’deki batık şehirler

Hem karada hem de sular altında eşsiz bir tarihe ev sahipliği yapan Türkiye’de, depremler, baraj yapımları ve doğal değişimlerle meydana gelen birçok batık şehir bulunuyor. Kimisi tekne ile gezilebilir, kimisi ise tamamen suların derinliklerine karışmış batık şehirler, günümüzde turizmin en dikkat çeken rotaları arasında yer alıyor.

Türkiye’de farklı bir keşif arıyorsan Türkiye’de mutlaka görmen gereken birbirinden etkileyici batık şehirleri bir araya getirdik. Hadi birlikte keşfedelim.

1. Kekova - Antalya

Antalya’nın Demre ilçesi açıklarında yer alan Kekova Adası, Türkiye’nin en ünlü batık şehirleri arasında yer alıyor. Likya uygarlığına ait olduğu bilinen bu antik kent, M.S. 2. yüzyılda meydana gelen büyük depremler sonrası kısmî olarak deniz altında kaldı. Günümüzde hâlâ kıyıya yakın bölgelerde batık evler, limanlar ve merdivenleri görünen Kekova Antik Kenti, dalışa kapalı olsa da cam tabanlı teknelerle ya da kano turlarıyla gezebilir, su altındaki tarihî yapıları rahatlıkla izleyebilirsin. 

Kekova, adını verdiği ‘kekova mavisi’ renginde eşsiz bir suya sahip. Bu yüzden batık şehirleri doğa harikası ile buluşturan tekne deneyimini yaşamanı ve aynı yerde bulunan Simena Antik Kenti’ni de gezmeni tavsiye ederiz.

Konum Linki

2. Halfeti - Şanlıurfa

Fırat Nehri kıyısında yer alan Halfeti, Birecik Barajı’nın yapımıyla kısmen sular altında kalmış olan bir diğer batık şehir. Baraj sularının yükselmesiyle büyük bir kısmı gölün derinliklerine gömülen Eski Halfeti, yıl boyu yoğun bir ilgi görüyor. Özellikle Ulu Camii minaresinin suyun üzerinden yükselen silüeti, bölgenin en ikonik manzaralarından biri olarak kabul ediliyor. 

“Saklı Cennet” olarak da bilinen Halfeti’yi, tekne turlarıyla gezebilir, yarı batık evleri yakından inceleyebilirsin. Ayrıca dünyada sadece bu bölgede yetişen ünlü karagülleri de görebilirsin.

Konum Linki

3. Allianoi - İzmir

Roma döneminde önemli bir sağlık ve tedavi merkezi olan Allianoi, İzmir’in Bergama ilçesinde bulunuyor. Termal suları nedeniyle antik çağın kaplıca kenti olarak bilinen fakat 2011 yılında Yortanlı Barajı’nın suları altında kalan Allianoi, Türkiye’nin batık şehirleri arasında yer alıyor. Bugün tamamı suyun derinliklerinde yatan kent, Anadolu’nun en önemli arkeolojik kayıplarından biri olarak kabul ediliyor. Bölgeden çıkarılan eserler ise Bergama Müzesi’nde sergileniyor.

Konum Linki

4. Samsat - Adıyaman

Tarih boyunca Asurlular, Romalılar ve Bizanslılar için önemli bir yerleşim yeri olan Samsat, Adıyaman’da yer alıyor. Atatürk Barajı’nın yapımının ardından, kentin büyük bölümünün Fırat Nehri’nin suları altında kalmasıyla batık bir kente dönüşen Samsat, Türkiye’nin en çok ziyaret edilen yerleri arasında bulunuyor. Önceleri dalış yapılabilen bir batık kent olan Samsat’ta baraj gölü kıyısında hâlâ bazı kalıntılar görülebiliyor.

Konum Linki

5. Zeugma Antik Kenti - Gaziantep

Gaziantep’in Nizip ilçesi yakınlarında bulunan Zeugma Antik Kenti, Türkiye’nin batık şehirleri arasında yer alıyor. Roma döneminin önemli ticaret merkezlerinden biri olan ve Birecik Barajı’nın yapımıyla birlikte sular altında kalan Zeugma Antik Kenti, önemli mozaiklere ev sahipliği yapıyor. Kazılarla ortaya çıkarılan çok sayıda mozaik, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergileniyor. 

Özellikle kentin dünya çapında tanınmasını sağlayan “Çingene Kızı” mozaiği oldukça ilgi görüyor. Zeugma Antik Kenti’nin bir kısmı baraj gölünde bulunuyor. Fakat müze sayesinde yıl boyunca yoğun ilgi görmeye devam ediyor.

Konum Linki

6. Eğil - Diyarbakır

Peygamber makamları ve kral mezarlarıyla bilinen bir yerleşim yeri olan Diyarbakır’ın Eğil ilçesi, baraj göllerinin altında kalan batık şehirler arasında yer alıyor. Dicle Barajı’nın yapılmasıyla birlikte bazı bölümleri sular altında kalan kent, yerel halk ve yabancılar tarafından büyük ilgi görüyor. Eğil Baraj Gölü üzerinde düzenlenen tekne turlarına katılarak, suyun üzerinde yükselen cami minarelerini ve göl kıyısındaki tarihî yapıları yakından görme şansı yakalayabilirsin. 

Konum Linki

7. Keban Barajı - Elazığ

1970’lerde Keban Barajı’nın yapımıyla birlikte birçok köyünü kaybeden Elazığ, Türkiye’nin batık şehirleri listesinde önemli bir yerde. Altınova Ovası’nda yapılan kazılar sonucunda eski yerleşim yerlerinden biri keşfedilmiş, daha sonra baraj sularının altına kalmıştı. Bugün Keban Barajı kıyısında bulunan bölgede gölün içinde yarı batık cami minareleri görmek mümkün. Hem tarihi hem de baraj gölünün doğal güzelliğiyle dikkat çeken bölgeyi ziyaret edebilirsin.

Konum Linki

8. Hasankeyf - Batman

Mezopotamya’nın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Hasankeyf, 12 bin yıllık geçmişiyle 7’den 70’e herkesin ilgisini çekiyor. Çok sayıda mağaraya, kaya evlerine, köprülere ve tarihî eserlere ev sahipliği yapan ve 2020 yılında Ilısu Barajı’nın yapılmasıyla büyük bir bölümü sular altında kalan Hasankeyf, günümüzde yoğun bir turist akınına uğruyor. 

Sular altında kalan bazı eserler, Yeni Hasankeyf Yerleşimi’ne götürülerek koruma altına alınsa da kentin büyük bir kısmı Dicle’nin derinliklerinde yatıyor. Hem müzesi hem de baraj gölünün etkileyici manzarasıyla dikkat çeken Hasankeyf’i mutlaka ziyaret etmeni öneririz.

Konum Linki

9. Aperlai & Dolichiste - Antalya

Kaş yakınlarında bulunan Aperlai ve Kekova çevresindeki Dolichiste, Antalya’nın önemli batık şehirleri arasında yer alıyor. Depremlerle sular altında kalan bu şehirlerde, denizin kıyısında yer alan yarı batık surları ve liman yapılarını görmek mümkün. Tekne ve kano turlarıyla bölgeyi keşfedebilir, özellikle cam tabanlı tekneler sayesinde suyun altında bulunan taş yapıları net bir şekilde izleyebilirsin.

Konum Linki

10. Herakleia Latmos - Muğla

Bir zamanlar Ege Denizi’nin kenarında kurulan ve Muğla sınırındaki Bafa Gölü kıyısında yer alan Herakleia Latmos, Türkiye’nin batık şehirleri arasında yer alıyor. Büyük Menderes’in taşıdığı alüvyonlar nedeniyle denizin göle dönüşmesi sonucu bazı bölümleri sular altında kalan Herakleia Latmos, bugün göl kıyısında bulunan surlar, tapınaklar ve kaya resimleri ile dikkat çekiyor. Bazı kalıntıları göl suları içinde yarı batık hâlde bulunan kent, hem doğa hem de tarih severler için ideal rotalar arasında yer alıyor.

Konum Linki

11. Augusta Antik Kenti - Adana

Adana’da bulunan ve Roma İmparatoru Tiberius tarafından kurulan Augusta Antik Kenti, Türkiye’nin batık şehirleri arasında yer alıyor. 1955 yılında Seyhan Baraj Gölü’nün altında kalan Augusta Antik Kenti, ‘kayıp şehir’ olarak adlandırılıyor. Roma İmparatoru Augusta’’nın karısı Livia Augusta adına Adana’da kurulan antik kent, Merkez Sarıçam ilçesi Karaömerli Mahallesi’ne yakın bir noktada bulunuyor. Baraj inşaatı sırasında keşfedilen ve kısa süreli yapılan kazı çalışmalarına göre Augusta Antik Kenti’nde, hamam kalıntısı, sütunlu cadde ve tiyatro gibi yerleşkeler bulunuyor. Baraj gölü suları altında kalan ve hem Yunan hem de Anadolu kültürünün özelliklerine sahip olan kent, zaman zaman su seviyesinin düşmesiyle birlikte görünür hâle geliyor.

Konum Linki

12. Botan Vadisi - Siirt

Siirt Botan Vadisi Millî Parkı içinde bulunan ve Ilısu Barajı’nın suları altında kalan Türbe Höyük, Başur Höyük, Çatal Höyük ve Motit Kalesi gibi önemli alanlar, batık şehirler arasında yer alıyor. 2002 yılında başlayan ve 13 yıl süren kurtarma çalışmaları birçok tarihî esere ulaşmayı mümkün kılsa da bölge tamamen sulara teslim olmuş durumda. Yapılan kazılarda M.Ö. 3000 yılına ait birçok eser ele geçirilmiş ve Başur Höyük’teki Bronz Çağı’ndan kalma mezarlarda 5.000 yıllık oyun taşlarına rastlanmış.

Konum Linki

Batık şehirleri keşfettikten sonra kültür gezilerine devam etmek istersen Türkiye’deki mozaik eserler rehberi yazımızı da inceleyebilirsin.