İstanbul, 19. yüzyılın sonunda sadece iki kıtanın değil, aynı zamanda doğunun mistisizmi ile batının modernleşme arzusunun da buluşma noktasıydı. Bu dönemde Avrupa’yı kasıp kavuran art nouveau (Yeni Sanat) akımı, Padişah II. Abdülhamid’in davetiyle şehre gelen İtalyan mimar Raimondo D’Aronco ve levanten mimarların eliyle İstanbul sokaklarında yer edinmeye başladı.

Doğanın yansımalarının zarafet ile taşa, demire, cama işlendiği binalar, bugün şehrin en asil ve kadim hazinelerinden biri. Hadi İstanbul’un kendine has art nouveau yapılarını keşfetmeye başla!

1. Botter Apartmanı / İstiklal Caddesi

İstiklal Caddesi, Tünel tarafında yer alan ve etkileyici cephesiyle dikkat çeken Botter Apartmanı (Casa Botter), İstanbul’un ilk art nouveau yapılarından. Saray terzisi Jean Botter için yapılan bu bina, döneminde hem bir defile merkezi hem de bir aile evi olarak kullanılmış. Cephesindeki ağlayan kadın maskları ve taşlara sarılan bitki motifleri ise art nouveau akımının en net görülür detayları.

İBB Miras’ın restorasyonuyla şehre geri kazandırılan yapı bugün tasarım ve kültür mekanı olarak kullanılıyor. İçinde düzenli ve süreli sergiler yer alıyor.

Konum Linki

2. Vlora Han / Sirkeci

Eminönü’nün merkezinde Sirkeci Meydanı’na yakın bir noktada yer alan Vlora Han, gün içinde birçok kişinin önünden geçtiği ama belki de hiç fark etmediği eşsiz bir güzellik. Binanın en üst katında bulunan balkon korkuluklarında görülen demir işçiliği, art nouveau mimarinin bir örneği. Demirin bir sanat eseri gibi işlendiği Vlora Han, ayrıca cephesindeki gül kabartmaları ile "Güllü Han" lakabına sahip.

Konum Linki

3. Mısır Apartmanı / İstiklal Caddesi

1910 yılında inşa edilen Mısır Apartmanı, art nouveau akımının daha rasyonel ve görkemli bir yorumu. Aynı zamanda geniş balkonu ve cephesindeki heykel detaylarla Beyoğlu’nun en prestijli yapılarından biri. Mısır Apartımanı’nın edebiyat alanında da kuvvetli bir değeri var. İstiklal Marşı’mızın şairi Mehmet Akif Ersoy, son günlerini burada geçirmiş.

Konum Linki

4. Hidiv Kasrı / Beykoz

Anadolu Yakası’nın eşsiz yapısı, art nouveau akımındaki doğa yansımalarının mimariye nasıl sezdiğinin büyük bir örneği. İçerideki vitraylar, mermer fıskiyeler ve tavanlardaki meyve-çiçek motifleri de bu akımın net kanıtı. İstanbul’un ilk asansörlerinden birine sahip olan kasır, dönemin teknoloji ve sanat birleşimini en lüks haliyle sunuyor.

Konum Linki

5. Şeyh Zafir Türbesi ve Kitaplığı / Beşiktaş

Beşiktaş’tan Yıldız’a uzanan yokuşta karşına çıkan bu yapı, Raimondo D’Aronco’nun dehasını yansıtan nadir örneklerden. Geleneksel Osmanlı türbe mimarisinden farklı olarak kavisli hatları ve geniş saçaklarıyla dikkat çekiyor. Bu yönüyle de İstanbul’daki art nouveaunun en sıra dışı örneği oluyor. Kubbe altındaki zarif kalem işleri ve bitki bezemeleri ile mistisizm ve modern estetiği simgeliyor.

Konum Linki

6. Pera Palas Oteli / Pera

Pera Palas her ne kadar farklı üslupları barındırsa da, iç mekânındaki detaylarla art nouveau ruhunu yaşatıyor. Özellikle çok bilinen, döküm demirden yapılmış asansörü çevreleyen ferforjeler, akımın en ikonik örneği. Mustafa Kemal Atatürk’ten Agatha Christie’ye kadar birçok ismi ağırlayan Pera Palas, bugün dünya mimarlık tarihinin de önemli sembollerinden biri.

Konum Linki

Art nouveau mimariyi görebileceğin diğer yerler

İstanbul’un kent mimarisini keşfetmek, sanat ve estetikle dolu mekanları rotana dahil etmek istersen listene alabileceğin diğer art nouveau yapılar şöyle:

• Frej Apartmanı / Şişhane: Cephesindeki karyatidlerle (kadın büstleriyle) akımın insan figürü kullanımındaki cesaretine yakından tanıklık edebilirsin.

• Hubyar Han / Sirkeci: Doğu ile batının estetik bir melez örneğini, turkuaz çinilerin art nouveau motifleriyle buluştuğunu görebilirsin.

• Karaköy Palas / Karaköy: Tünel girişinde yer alan ve levanten mimarinin en ağırbaşlı ama bir o kadar da kıvrımlı detaylara sahip yapısını keşfedebilirsin

• İtalyan Büyükelçiliği Yazlığı / Tarabya: Boğaz’ın kıyısında, tamamen ahşap ve metalin asimetrik uyumuna dayanan yapıya tanıklık edebilirsin.

• Ragıp Paşa Köşkü / Caddebostan: Anadolu Yakası sahilinin en görkemli ve gizemli konutu olan köşkün vitrayları ve tavan bezemelerini fark edebilirsin.

Sırada İstanbul’un restore edilerek sosyal yaşamda var olmaya devam eden yapılarını keşfetmek var. İstanbul’a yeniden kazandırılan yapılar hangileri incelemek için linke tıklayabilirsin.