İlham veren kadın gezginler

Seyahatnameler, keşifler, araştırmalar, gözlemler, resimli dünya arşivleri ve tarihe kaynaklık eden yolculuklar... Kimisi bilime ışık tutan, kimisi o döneme ait özellikleri bugün anlamamızı sağlayan, kimisi coğrafyaya dair bulgular paylaşan seyahatleri gerçekleştiren ilham verici kadınları bu yazıda keşfetmeni istedik. 

Dünyanın çehresini değiştiren, sınırları sadece haritalarda bırakan kadınlar da o ilk adımı bizim niyetlerimiz gibi başlattı. Bir niyet, bir küçük bavul ve 'neden olmasın?' diyen o iç sesle. Biz ENUYGUN.com olarak, senin o ilk adımındaki heyecanı bilerek sana ilham olması için bu yazıyı hazırladık.

Hadi gel o cesur, sınırları aşan ve kendi olabilmeyi aşıp sana ilham olan kadınları yakından tanıyalım.  

1. Azra Erhat

Azra Erhat, ülkemizde gezginlik kavramına entelektüel ve ruhani bir derinlik kazandırırak mavi yolculuk akımının mimarlarından biri olur. Onun için gezmek, yalnızca yeni yerler görmek değil Anadolu’nun antik köklerini, Homeros’un destanlarını ve Ege’nin sularında barınan kültürel mirası yeniden keşfetmek anlamını taşır. Bir teknenin güvertesinde Halikarnas Balıkçısı ve Sabahattin Eyüboğlu ile çıktığı seferlerde, Anadolu kıyılarını bir açık hava müzesi gibi okur. Toprağın ve denizin dilini Türkçeye çevirir.

2. Tansel Büyükbay

Dünyadaki tüm ülkeleri gezerek bir ilki başaran ilk Türk kadını Tansel Büyükbay’ın ilham dolu hikayesi, gezgin kadınlar için sınırların sadece haritalarda olduğunu kanıtlayan bir cesaret manifestosu niteliğinde. Kariyer yolculuğunu seyahat tutkusuyla birleştirerek 26 yıla yayılan bir emeği 195 ülkenin tamamına dokunarak taçlandıran Büyükbay, "insan her yerde insandır" gerçeğini keşfetmenin, sadece turistik listeleri tamamlamaktan çok daha derin bir anlam taşıdığını gösteriyor. Onunla yaptığımız röportajda, senin de içindeki gezgini uyandıracak bir şeyler bulacağına eminiz.

3. Jeanne Baret

1760’lı yılların ünlü denizcilerinden Louis-Antoine de Bougainville iki gemisiyle denize açılmak için Fransa hükümetinden destek alır. Jeanne Baret de bu gemilerin mürettebatında bulunur. İşte bu seçim, onu dünyanın etrafını gemiyle dolaşan ilk kadın yapar. Gemilerde kadın bulunmasının uğursuzluk getirdiği inancına rağmen büyük bir cesaret sergiler ve erkek kılığına girerek gemideki yerini alır. Evet, Jeanne Baret gemiye binerken erkek kılığına girip adının Jean olduğunu söyleyerek tarihe bir ilkin imzasını atar. 

4. Nellie Bly

Jules Verne’in 80 Günde Devr-i Alem kitabını biliyorsundur. İşte Nellie Bly adıyla bilinen Elizabeth Cochran da, Jules Verne’in kitabından etkilenip kitabın ana kahramanı Phileas Fogg’un 80 günlük rekorundan daha kısa bir sürede dünyayı gezmeye karar verir. Yolculuğu, kitaptaki rotayı takip ederek başlar. Ve tam 72 gün 6 saat 11 dakika 14 saniyede dünya turunu tamamlar. Böylece hem kendine koyduğu hedefi gerçekleştirir hem de bu kadar kısa sürede dünya turu yapan ilk kadın gezgin olur.

5. Amelia Earhart

1928 yılında Atlantik Okyanusu’nu tek başına geçen ilk kadın pilot olma başarısına imza atar Amelia Earhart. Sadece bu kadarla sınırlı kalmaz. 1935’te Hawaii’den uçağıyla tek başına yola çıkar ve 17 saat 7 dakika sonra Kaliforniya’ya iner. Böylece Atlantik’in ardından Pasifik’i de tek başına geçen ilk kadın pilot olur. 1937 yılında ise dünyayı uçakla turlayacak ilk kadın olma amacıyla yola çıkar. Ne yazık ki, bu yolculuktan geri dönemez. Şimdiye kadar yapılan araştırmalar sonucunda yolculukta ne olduğuna dair kesin bir bilgiye ulaşılamadı. Fakat tek bir sonuç var ki, Amelia Earhart’ün cesareti birçok kadına güç verdi.

6. Junko Tabei

Junko Tabei küçükken ailesi tarafından kırılgan ve zayıf bir kız olarak görülmesine rağmen 10 yaşında dağ tırmanışlarına başlar. Ailesinden destek göremediği için bu sevdasından bir süreliğine vazgeçen Tabei, kadınların evde çocuklarını yetiştirmesinin düşünüldüğü bir dönemde Everest’e tırmanmak isteyen bir grup kadın için sponsor desteğine yola koyulur. Uzun süren çalışmalardan sonra Tabei önderliğindeki grup Everest’e tırmanmayı denedi ama kamp yaptıkları esnada düşen çığın altında kalır. Tabei’nin rehber köpeği onu karların altından çıkarır ve Tabei yoluna devam eder. Böylece Everest’e tırmanan ilk kadın olur. Ayrıca dünyanın Yedi Zirvesi’ne tırmanan ilk kadın unvanı da kendisinin.

7. Ann Bancroft

Ann Bancroft Kuzey Kutbu’na yürüyerek ve kızakla giden ilk kadın olma ünvanına sahip. Aynı zamanda Kuzey ve Güney Kutupları’na ulaşmak için buzulları geçen ilk kadın. Tabii bu kadar değil. Grönland ve Antarktika’yı kayak yaparak geçen ilk kadın da olan Ann Bancroft’un çalışmaları kadınların istedikleri her yere gidebileceklerini ve ne isterse yapabileceklerini kanıtlar nitelikte.

8. Harriet Chalmers Adams

8 yaşındayken babası ile birlikte Kaliforniya ve Büyük Havza arasındaki büyük sıradağ Sierre Nevada’yı at üzerinde geçer. 1900’lü yıllarda 8 yaşındaki yolculuğunun bir benzeri olarak at üstünde Güney Amerika’nın And Dağları’na yolculuk yapar. Amerika kıtasındaki yerlilerle ilk buluşan kadın olan Adams, kadınların seyahat etmelerine ilham ve cesaret vermek için 1925 yılında Kadın Gezginler Topluluğu’nu kuran isim.

9. Hester Stanhope

1810 yılında çıktığı gemi yolculuğunda geminin batması üzerine çıktığı bir adada bulabildiği tek şey Osmanlı kıyafetleri oluyor Stanhope’nin. Sultan gibi giyinerek saray ziyareti yapan Stanhope at üstünde Şam, Suriye seyahatlerini gerçekleştirir. Ardından bir bedevi gibi giyinerek iki yıl boyunca Rodos, Atina, İstanbul, Filistin, Cebelitarık gibi nice rotaya uğrar. Bugün İsrail’in yer aldığı coğrafyada bir kazı çalışması başlatır. Bu kazı çalışması Kutsal Topraklar arkeolojisi tarihinde yapılan ilk modern kazı olarak kabul edilir.

10. Julia Pardoe

Tarihçi, gezgin ve edebiyatçı Julia Pardoe 1836'da Osmanlı Devleti'nin başkentine, İstanbul’a dokuz ay sürecek bir seyahat yapar. İstanbul seyahati sırasında tarihi yapılardan, saray hayatına ve sokak yaşamına dair gözlemlerde bulunan Pardoe, seyahatini tamamladıktan sonra Avrupa’daki Osmanlı ile ilgili yaygın oryantalist yaklaşımları değiştirmeyi görev edinir. Sultanın Şehri ve Türklerin Aile Ahlakı, Boğaziçi'nin Güzellikleri adlı kitapları dünya edebiyat ve mimarlık tarihine geçer ve koleksiyonluk kitaplar arasında yer alır.

11. Grace Marguerite Hay Drummond-Hay

Grace, dünyayı zeplinle gezen ilk kadın unvanına sahip. Bu seyahati ardından havacılıkla ilgili birçok önemli bilgiyi kaynaklaştıran Grace, gazeteci kimliği ile yeniden zeplin yolculuğuna çıkar. Bu yolculukta Atlantik Okyanusu’nu geçerek Amerika ve Tokyo’ya gider. 

Peki senin hikayen hangi şehirde başlasın? Belki bir gün birileri de senin o ilk adımını, o ilk biletini nasıl büyük bir heyecanla aldığını anlatır. Seyahate ve keşfetmeye meraklıysan seveceğini düşündüğümüz seyahat temalı filmlerine de göz atmak için linke uğra deriz.