Yolcu haklarımız biz daha uçağa binmeden başlıyor. Uçak biletimizi aldıktan sonra, hatta rezervasyon yaptırmamız halinde bile yönetmeliklerle belirlenmiş bazı haklarımız bulunuyor. Oluşabilecek mağduriyetlerimizin de havayolu şirketleri tarafından giderilmesi gerekiyor. Biz de bu sebeple sizler için 01.Ocak.2012 tarihinde yürürlüğe giren “Havayolu ile seyahat eden yolcuların haklarına dair yönetmelik” ten aşağıda kısa kısa notlar derledik:

Kimler için geçerli:

Bu yönetmelik Türk ya da yabancı tüm havayolu şirketlerinin Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirdikleri tarifeli/tarifsiz uçuşları, indirimli/ indirimsiz/ milli/ puanlı/ ücretsiz seyahat eden yolcuları ve onaylanmış rezervasyonu bulunan tüm uçak yolcu adaylarını kapsıyor.

Uçağa kabul edilmeme:

Sağlık, emniyet, güvenlik ya da uygun olmayan seyahat belgeleri gibi makul gerekçeler dışında yolcunun uçağa kabul edilmemesi gerekliliğinin öngörülmesi halinde havayolu şirketi (hava taşıma işletmesi) öncelikle fazla yolcu kadar uçuştan feragat edebilecek gönüllü arayışına giriyor. (Aslında bu durum zaman zaman uçak yolcu sayısını ayarlanamadığı ve koltuk kapasitesinden fazla satış yapıldığı durumlarda ortaya çıkabiliyor, belki size de denk gelmiştir.)  Gönüllü çıkmaz ya da yeterli sayıda gönüllü çıkmazsa bu kez havayolu şirketi bazı yolcuları iradesi dışında uçağa kabul etmeyebiliyor. Ancak yolcu iradesi dışında gelişen bu durum karşısında havayolu şirketinin mağdur ettiği yolcuya tazminat ödemesi gerekiyor.

  • İç hat yolcuları için bu rakam 100 EUR’nun karşılığı olan TL miktarı!
  • Dış hat yolcuları içinse uçuş mesafesi göz önüne alınarak hesaplanmış 250 EUR-600 EUR arası tazminat tutarları sözkonusu.
  • EUR’nun TL karşılığı hesaplanırken, yolcu bilet için hangi gün ödeme yaptıysa o günkü TCMB kuru esas alınıyor.
  • Havayolu şirketi mağdur olan yolcusuna alternatif bir uçuş önerirse öngörülen bu tazminat tutarlarını yarı yarıya düşürebiliyor.
  • Tazminatlar nakit, banka çeki, havale şeklinde ödenebildiği gibi seyahat fişi ya da diğer hizmetler şeklinde de ödenebiliyor.
  • Tazminat haricinde yolcu isterse uçak bileti için ödediği parayı iade alabiliyor ya da önerilecek bir başka sefer ile gideceği yere ulaştırılıyor.
  • Yeni uçuş için farklı bir havaalanı önerildiyse yolcunun havaalanı transfer masraflarını havayolu işletmesi üstleniyor.
  • Eğer yolcu diğer uçuş için beklemek zorunda kalıyorsa bekleme sürelerine göre belirlenmiş asgari yemek- içecek servisinin havayolu şirketi tarafından ücretsiz sağlanması gerekiyor.
  • Eğer bekleme süresi konaklamayı da gerektiriyorsa havayolu bunu da yönetmelikte belirlenmiş şekliyle karşılamak durumunda kalıyor.

Ayrıca yolcuya bu süre zarfında ücretsiz iki telefon görüşmesi, faks ve e-posta hizmeti teklif edilmesi gerekiyor.

Uçuş İptali:

Herhangi bir uçuşun iptal edilmesi halindeki tazminat hakkı ise eğer yolcu belirlenen süreler öncesinde bilgilendirilmediyse doğuyor. İptali haber vermek dışında havayolu şirketinin yolcuya alternatif ulaşım yolları hakkında da bilgi vermesi gerekiyor. Ayrıca yukarıda bahsettiğimiz gibi havayolu şirketinin bilet parası iade, alternatif uçuş sağlama, bekleme sürelerinde gerekli yiyecek, içecek, konaklama sağlama gibi hizmetleri sağlaması yükümlülükleri arasında yer alıyor.

Uçuş Saati Erteleme:

Uçakların planlanan saatlerde kalkamayıp rötar yapması halinde de yolcuların bazı hakları bulunuyor. Örneğin rötar en az beş saat ise ve bu gecikmeden dolayı yolcunun seyahatinin bir anlamı kalmadıysa yolcu uçak bileti parasının iadesini talep edebiliyor.  Bu iadenin kendisine en geç yedi gün içerisinde ödenmesi gerekiyor. Ayrıca uçuş mesafelerine göre belirlenmiş asgari erteleme süreleri geçirilirse bu kez de yukarıda bahsettiğimiz ücretsiz yiyecek içecek servisi, ücretsiz iki telefon ve konaklama gibi yolcu ihtiyaçlarının havayolu şirketi tarafından karşılanması gerekiyor!

Daha detaylı bilgiyi http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111203-8.htm adresinden öğrenebileceğiniz gibi ilgili yönetmeliğin 15. maddesi aşağıdaki şekilde yolculara bu haklarının açıkça duyurulmasını öğütlüyor havayolu şirketlerine:

Madde 15 – (1) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, uçuş öncesi kontrol (check-in) işlemi sırasında,“Uçağa kabul edilmediğiniz, uçuşunuz iptal edildiği veya en az iki saat tehir edildiği takdirde, alacağınız hizmetler ile ilgili haklarınızı belirten metni check-in kontuarından veya uçağa biniş kapısından isteyiniz.” ifadesini içeren Türkçe ve İngilizce bir bildirimin okunaklı bir şekilde yolcular tarafından açıkça görülebilmesini sağlamak zorundadır.

Haklarımızı bilelim mağdur olmayalım!