Türkiye Bankalar Birliği’nin üçer aylık dönemler halinde yayınladığı ve toplam 35 bankanın bilgileri ile oluşturulan konsolide Tüketici Kredileri raporlarında toplam tüketici kredilerinin ( kredili mevduat hesapları hariç) gelir durumuna göre dağılımı yer alıyor. Söz konusu raporlara göre gelirler  0 ile 5000+ TL arasında dilimlere ayrılmış. Gelir durumu açısından bu dilimlere  yerleştirilemeyen krediler de mevcut ama Eylül,2008-Eylül,2009 arasındaki veriler incelendiğinde hem kullanılan miktar hem de kişi sayısı bakımından toplam kredilerin sadece % 6’sı civarında.

Bağımsız karşılaştırma platformu Enuygun.com’un yaptığı analizlere göre Eylül,2008-Eylül,2009 tarihleri arasında bankalardan tüketici kredisi kullanan kişilerin dönemler arasında değişiklik gösterse bile yaklaşık % 70’inin aylık geliri 0-2000 TL arasında bulunuyor ve bu kişilerin kullandığı krediler bankaların verdiği toplam tüketici kredileri miktarının ortalama %50 sini oluşturuyor. Hatta ilgili dönemde  bankalardan kredi almış ve geliri 0-1000 TL arasında olan kişi  sayısının toplam  kredi kullanan kişi sayısına oranı %45 civarında. Yani yaklaşık olarak bankalardan tüketici kredisi alan her iki kişiden birinin aylık geliri 1000 TL’nin altında.

Enuygun.com Baş Analisti Betül Sungurlu ‘Yaptığımız incelemeler sonunda Türkiye’de tüketici kredilerinden  büyük ölçüde düşük gelir grubuna ait kişilerin yararlandığı sonucu ortaya çıkıyor. Geliri 0-1000 TL arasında değişen ve kredi kullanan bu kişilerin aile yapıları hakkında herhangi bir bilgimiz bulunmuyor. Ancak yine de bu sonuca göre tüketici kredilerinde talebin kişilerin yatırım kararlarından ziyade daha çok günlük ihtiyaçlarının  giderilmesinde karşılaşılan gelir-gider arasındaki dengeyi oluşturmak amacıyla şekillendiği sonucuna varıyoruz. Ya da geçmişten gelen borçların yeniden finansmanı şeklinde ötelenmesi gibi ihtiyaçlar da söz konusu olabilir. Çünkü Türkiye İstatistik Kurumu 2008 yılında 4 kişilik bir ailenin yoksulluk sınırını aylık 767 TL olarak tahmin ediyor. Bu tahmin kişi başı günlük harcamanın kabaca 6 TL olduğu varsayımına göre yapılıyor! Türk-İş’in Eylül,2008 ile Eylül, 2009 dönemleri arasında yaptığı araştırmalara göre ise 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı ortalama 740 TL, yoksulluk sınırı ise 2400 TL civarında değişiyor’ dedi.

Betül Sungurlu ‘Bankalar açısından da müşteri portföyünün bu dağılımı bankaların kredi ücretlendirme politikalarını belirlerken önemli bir kriter diye düşünüyoruz. Faizlerin geçmiş dönemlere göre düşük seviyelerde seyretmesi ve bankalararası rekabetin de etkisiyle faizden kazandıkları kar majlarının azaldığı bir dönemde dosya masrafı, hizmet bedeli diye anılan ücretler zaten önem kazanıyor. Dolayısıyla tüketicilerin kredi kararlarında  maliyet hesabı yaparken faiz ve ücreti birarada düşünmesi gerektiğinin altını tekrar çiziyoruz’ diye ekledi.

Söz konusu incelemeye göre geliri 2000-3000 TL arasında değişen kişilerin kullandığı kredi miktarı toplam kredilerin yaklaşık %13 ‘ünü oluştururken bu gelir grubunda bankalardan kredi alan kişilerin sayıca  toplam kişi sayısına oranı %10 civarında. Benzer şekilde geliri 3000-5000 TL arasında değişen kişiler ise miktar olarak %12, kişi sayısı bakımından %6’lık grubu temsil ediyor. Aylık geliri 5000 TL ve üzeri olan kişilerin aldığı kredi miktarı ise toplam kredilerin %19’sini oluştururken, kişi sayısı olarak ilgili dönemlerde kredi kullanan toplam kişilerin yaklaşık olarak %7’sini oluşturuyor.

 

 

 

Kaynak: TBB ( Türkiye Bankalar Birliği)