İnsanlık tarihine ışık tutmuş ya da ender bulunan doğal güzellikleriyle dünyada farklılık yaratan yerler, UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi’ne alınıyor. Ülkemizden bugüne kadar tam 19 yer, listeye dahil oldu. Tescilli dünya harikası bu yerlere göz atarak seyahat programlarını yapmaya ne dersin?

1- İstanbulTürkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Dünyanın en eski şehirlerinden biri olan İstanbul aynı zamanda ülkemizden listeye giren en geniş alana sahip yer olma özelliğini taşıyor. Başta Tarihi Yarımada olmak üzere kentin birçok bölümü ve Topkapı Sarayı, Ayasofya gibi önemli yapıtı kapsayan bu alanların tamamı 1985 yılından bu yana UNESCO Dünya Kültür Mirası listesi kapsamında. Ülkemizin en fazla ziyaretçi çeken şehirleri arasında da ilk sıralarda gelen İstanbul'u bu yaz keşfetmeye hazırsan, hemen İstanbul uçak bileti al.

2- Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (Nevşehir)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Nevşehir'in Ürgüp, Göreme, Uçhisar gibi beldelerini kapsayan Kapadokya da ülkemizden listeye giren ilk yerler arasında. 1985 yılında listeye dahil olan Kapadokya'nın Dünya Mirası Listesi'nde bulunan diğer tarihi ve görülmeye değer noktası ise Göreme Milli Parkı. Göreme ve çevresinde gezilip görülecek çok sayıda tarihi ve doğal güzellik var. Bölgenin kayalara oyulmuş Kapadokya otelleri oldukça meşhur.

3- Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Sivas'ın Divriği ilçesinde bulunan tarihi Ulu Camii ve Darüşşifası, kentin UNESCO tarafından koruma altına alınan ilk ve tek noktası. Avlusu tipik Selçuklu mimarisinin en iyi örneklerinden biri olan Ulu Camii de 1985’ten beri listede yer alıyor.

4- Hitit Başkenti Hattuşa (Çorum)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Çorum sınırları içinde bulunan Hattuşa, Anadolu'nun en büyük medeniyetlerinden biri olan Hititlere başkentlik yapmış bir yer. Tarihi kentin birçok bölümü günümüze kadar ulaşamasa da kalıntılar ziyaretçileri kendisine çekmeye yetiyor. Hattuşa 1986 yılında listeye dahil edildi. Çorum'a ve Hattuşaş'a Amasya uçak bileti alarak kolayca ulaşılabilir. Çorum aynı zamanda lezzetli leblebilerin de kenti. Burada klasik leblebi, beyaz leblebi ve benzerlerinden farklı olan çikolatalı leblebi gibi lezzetleri bulabilirsin. 

5- Nemrut Dağı (Adıyaman)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Nemrut Dağı denince ilk akla gelen şeylerden birisi şüphesiz gün batımı ve doğumunda izleyebileceğin muhteşem manzarası. Öyle ki sadece bu manzarayı izleyebilmek için Türkiye'nin ve dünyanın birçok yerinden turistler erken saatlerde buraya çıkıyor. Bu benzersiz manzaraya tanıklık eden Nemrut ve sırrı halen çözülemeyen dev heykeller, UNESCO tarafından 1987 yılından beri Dünya Mirası Listesi ile tescillenmiş durumda.

6- Xanthos ve Letoon Antik Kentleri (Antalya-Muğla)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Türkiye'nin en batısında bulunan ve en önemli tarihi ve turistik alanlara ev sahipliği yapan Muğla, aynı zamanda dünya mirası iki antik şehre de sahip. Kente geldikten sonra buraya düzenlenen turlarla veya araç kiralayarak iki antik şehri de görebilirsin. Kentte en eski yerleşim yerlerinin MÖ 7. yüzyıla kadar gittiği biliniyor. Burası 1988 yılında listeye dahil edildi.

7- Hierapolis ve Pamukkale (Denizli)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Denizli'de bulunan Hierapolis ve Pamukkale de ülkemizin en fazla ilgi gören yerlerinin başında geliyor. Bu iki yer de 1988 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Adı gibi beyaz bir kaleye benzeyen Pamukkale ve hemen yanında bulunan Hierapolis Antik Kenti tek bir yere gidip, iki ayrı dünyayı görmek isteyenler için doğru bir seçim. Çevrede kalabilecek Pamukkale otelleri olduğu gibi yakın yerlerden günübirlik turlarla da rahatlıkla gezebilirsin. Bu bölge ayrıca şifalı suları ve kaplıcalarıyla ünlü. 

8- Safranbolu (Karabük)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Osmanlı dönemi mimarisinin en iyi örneklerini görebileceğin ve o dönemdeki şehir yaşamının tüm ayrıntılarının bulabileceğin Safranbolu, 1994 yılında listeye dahil edildi. Kendine has geleneksel mimarinin ürünü genellikle iki katlı evleri, yerel ürünler ve hediyelik eşyalar alabileceğin dükkanları ve bölge halkı tarafından işletilen küçük lokantalarıyla şehirden uzaklaşıp, gürültü ve stresten uzak bir tatil geçirmek için en iyi adreslerden. 

9- Troya Antik Kenti (Çanakkale)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Tarihin en eski uygarlıklarının yaşadığı Anadolu topraklarında bugüne dek hüküm sürmüş en ilgi çekici ve efsanevi yerlerin başında geliyor Troya Antik Kenti. Antik kent 1998 yılında listeye alındı. Ünlü Truva Atı'nın sona erdirdiği Truva Savaşı'nın da yaşandığı antik kent, bugün Çanakkale sınırları içinde bulunuyor. Günümüzde antik şehirden az sayıda kalıntıyı görmek mümkün olsa da özellikle filmlerde de kullanılan ve kent merkezinde sergilenen Truva Atı mutlaka ilk sıralara alınmalı. Bölgedeki eserlerin sergilendiği güzel bir müzesi de var. 

10- Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Osmanlı İmparatorluğu'ndan miras kalan ve her biri sanat eseri olarak adlandırılan birçok yapıya imza atan Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' dediği Selimiye Camii sadece Edirne'nin değil, dünyanın da en güzel camilerinden birisi. Şehrin birçok noktasından görülebilen bu görkemli yapı, 2. Selim tarafından yaptırılmış ve yapımı 1575 yılında tamamlanmış. 2011 yılından bu yana da UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunuyor.

11- Çatalhöyük (Konya)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Dünyanın ilk yerleşimlerinden olan Çatalhöyük aynı zamanda dünya üzerinde kurulan ilk kentlerden birisi olarak biliniyor. Konya'ya 53 kilometre uzaklıkta, milattan önce 8. yüzyılda kurulan Çatalhöyük'ü görmek için kente geldikten sonra kısa bir yolculuk yapman yeterli. Üstelik en lezzetli etli ekmeklerin de yapıldığı şehirde yeme içme konusunda birçok seçenek var.

12- Cumalıkızık (Bursa)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Osmanlı'nın ilk başkentlerinden birisi olan Bursa ve Cumalıkızık Köyü, 2014 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne alınmış. Kuruluşu 14. yüzyıl başlarına dek uzanan Cumalıkızık, iyi korunmuş tarihi evleri ve doğallığından bir şey kaybetmemiş köy yaşamıyla hem tarihi yerleri görmek hem de şehirden uzaklaşmak isteyenler için ideal bir ortam sunuyor. Buraya kadar gelmişken Bursa'da meşhur İskender'in veya pideli köftenin de tadına mutlaka bakmalısın.

13- Bergama ve Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

İzmir'in Bergama ilçesi yakınlarında bulunan Pergamon Antik Kenti'nin tarihi milattan önce 4. yüzyıla kadar uzanıyor. Türkiye'nin ilk arkeoloji müzesinin de bulunduğu antik kentte bulunan önemli kalıntılar Avrupa'nın başta Berlin olmak üzere farklı bölgelerinde sergileniyor. Az sayıda sütun ve şehir meyanından oluşan kent ve çevresini görmek için en uygun zaman ilkbahar ve yaz ayları. İzmir şehir merkezinden hareket eden günübirlik turlarla veya araç kiralayarak Bergama'yı görebilirsin.

14- Tarihi Diyarbakır Surları ve Hevsel BahçeleriTürkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Diyarbakır'da bulunan surların tarihinin 9 binden yıldan eskiye dayandığı tahmin ediliyor. Kentte görülmesi gereken yerler arasında ilk sıralarda gösterilen surların bir diğer özelliği ise dünyada bu kadar eski ve iyi korunmuş surlar arasında Çin Seddi'nden sonra ilk sıralarda gelmesi. Hevsel Bahçeleri ise Diyarbakır Surları'na yakın bir konumda, Dicle Nehri kıyısında bulunan verimli arazilerden oluşuyor.

15- Efes Antik Kenti (İzmir)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Antik Yunan, Helen ve Roma uygarlıklarının izini taşıyan Efes antik şehrinin tarihi 6 bin yıl ve öncesine kadar gidiyor. Efes Antik Kenti 2015 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne alındı.Geçmiş çağlarda 14 binden fazla kitaba ev sahipliği yapan kütüphanesine ait sütunlar ve kalıntılar günümüzde aslına uygun olarak onarılarak ayağa kaldırılmış. Kütüphane önünde fotoğraf çektirmek Efes'e gelen birçok turist tarafından ilk yapılan şeylerden birisi. Efes ve çevresinde Meryem Ana Evi, Artemis Tapınağı ve Yedi Uyurlar gibi diğer tarihi yerleri de görebilirsin. Şehrin tarihini daha yakından tanımak istersen, İzmir şehir merkezinden düzenlenen günübirlik rehberli turlara katılabilir veya minibüslerle Selçuk'a geldikten sonra kolayca ulaşarak kendiniz de keşfedebilirsin. 

16 - Ani Arkeolojik Alanı (Kars)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren Ani Harabeleri, Kars-Ermenistan sınırında yer alıyor. Arpaçay kıyısındaki ören yerinde geçmişin izlerini görmek mümkün. 11. yüzyıl başlarında 100 binden fazla kişinin yaşadığı tahmin edilen dönemin en büyük kentlerinden biri olan Ani Harabeleri’ne bir zamanlar 1001 Kiliseli Şehir unvanı verilmiş.

17- Aphrodisias (Aydın)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Adını aşk ve güzellik tanrıçası Aphrodite’ten alan Aphrodisias Antik Kenti 2017 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Karya bölgesi olarak adlandırılan Aydın’a bağlı bu ören yeri heykelleri ve döneminde Aphrodite’e tanrısı adına yapılan törenleriyle ün salmış. Bölgede hala kazı çalışmaları sürüyor.

18 – Göbeklitepe (Şanlıurfa)Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

Mısır piramitlerinden bile 7500 yıl daha eski dünyanın bilinen en eski tapınağı Göbeklitepe ülkemizden Dünya Mirası Listesi'ne giren 18. yer. İnsanlığın tarım toplumuna geçiş izlerinin görüldüğü Göbeklitepe Şanlıurfa’da yer alıyor. 2018 yılında UNESCO tarafından dünya mirası listesine alınan bu ören yeri son zamanlarda büyük ilgi görüyor.

19 – Arslantepe Höyüğü (Malatya)

Türkiye'den UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren yerler

2014 yılında geçici listeye alınan Arslantepe Höyüğü, 2021’de UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne kalıcı olarak alındı.Böylece ülkemizden listeye giren son yer oldu. Günümüzde Battalgazi adıyla bilinen Eski Malatya’da konumlanan Arslantepe, Fırat Nehri’nin batısında bulunduğu için verimli topraklara sahip. Tarım potansiyelinin yüksek olması ve nehir taşkınlarından korunabileceği bir yapının varlığı nedeniyle Hitit, Roma ve Bizans gibi imparatorluklara da ev sahipliği yapmış bir bölge. Arslantepe’de bulunan milattan önce 5000’li yıllardan Demir Çağı’na kadar gelen kalıntılar günümüze kadar korunarak ulaşmayı başarmış. Yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında bulunan kerpiç saray ve 2000’i aşkın mühürle Anadolu topraklarındaki ilk şehir devletinin yapıları keşfedilmiş.

Tuğba Hacıbayramoğlu
2057 Yazı
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik mezunu. Yine Marmara Üniversitesi’nde Radyo Televizyon Sinema bölümünde yüksek lisans yaptı.