Uçaklar gerek kullanılan hava filtresi gerekse de ekstra olarak alınan tedbirler sayesinde güvenli seyahatin en önemli ulaşım aracı. Peki hangi özellikler uçakları; market, kuaför, AVM gibi toplu yerlerde bulunmaktan daha güvenli hale getiriyor? Bu soruyu Harvard Üniversitesi bilim insanları sormuş ve bakın nasıl bir yanıt almış?

Havalandırmada HEPA filtresi Havalandırmada HEPA filtresi

Uçak içlerinde havayı temizlemek için HEPA adı verilen yüksek verimli partikül soğurma filtresi kullanılıyor. Her 3 dakikada bir uçağın havasının %99,9’u temizleniyor. Motor yoluyla uçağın dışından alınan hava, kabin içindeki dönüştürülmüş havayla karıştırılıyor ve bu hava hastane ameliyathanelerinde de kullanılan ve HEPA adı verilen filtreden geçirilerek uçağın içine veriliyor. Mutfak, tuvalet gibi bölümlere ise filtrelenmemiş direkt temiz hava veriliyor. Temizlenmiş hava, sağdan sola ya da soldan sağa olarak değil, her koltuğun üzerindeki cihazlardan koltuktaki yolcunun üzerine veriliyor. Bilim adamlarına göre Covid 19 hücrelerinin çapı yaklaşık 125 nanometre, HEPA filtreleri ise 10 nanometre ve daha büyük parçaları yakalayabiliyor. Pek tabi bir markette, restoranda, alışveriş merkezi ya da bir mağazada bu kadar hassas havalandırma sistemi kullanılmadığını belirtmek lazım.

Her uçuşta hijyen temizliğiHer uçuşta hijyen temizliği

Uçakların her seferden sonra koltuk, başlık, koltuk arkaları, tutma yerleri gibi insan elinin temas edebileceği tüm yerler steril malzemelerle temizleniyor. Böyle bir temizlik ne kişisel aracımızda ne toplu araçta ne de takside uygulanmıyor. Örneğin Pegasus Havayolları yetkilisi pandemi sürecinde uçak temizliğiyle ilgili yapılan uygulamaları şu sözlerle anlatıyor: “Uçaklar eskiden günde bir kez ya da 5 seferde bir temizlenirdi şimdi ise her uçuş sonrası detaylı temizlikten geçiriliyor. Yolcuların değebileceği her yer, özel malzemelerle dezenfekte ediliyor. Uçak 3 saatten fazla yerde kaldığında ise 48 saat etkili ekstra bir dezenfektan yapılıyor.” Benzer uygulamalar Türk Hava Yolları ve diğer havayollarında da yapılıyor.

Temassız uçağa binmek mümkünTemassız uçağa binmek mümkün

Son zamanlarda birçok havalimanında ekspres bagaj hizmetleri uygulanıyor. Böylece bagajını sıra beklemeden, insanlarla iç içe olmadan bu noktalara kendin koyarak teslim edebiliyorsun. Aynı şekilde uçağa binerken de temassız bir şekilde telefonunu cihaza okutup, uçuş kartını alıp geçebiliyorsun. Havalimanı girişinden uçağa binene kadar, eğer cep telefonu uygulamalarını kullanırsan kimseyle temas etmeyebilirsin.

Kabin bagajları uçağa alınmıyorKabin bagajları uçağa alınmıyor

Pandemi sürecinde kabin bagajlarının uçaklara alınmasına izin verilmiyor. Kadın çantası, laptop çantası alınmasına izin var. Ancak bu 8 kiloluk kabin bagajı normal bagaj hakkınıza ekleniyor. Sadece uçağın içine alınmıyor. Kabin bagajlarının da birçoğu yerle temas ettiği için yere bırakıldığı için uçak içine alınmaması iyi bir uygulama. Uçak içi yayınlar dergi, gazete gibi pandemi sürecinde dağıtılmıyor. Mümkün olduğunca az temasla güvenli bir yolculuk yapmak için önlemler alınıyor.

Havalimanlarında ateş ölçümüHavalimanlarında ateş ölçümü

Öncelikle havaalanına giren herkesin ateşi ölçülüyor ve termal kameralar an ve an yolcuları takip ediyor. Oysa ki restoran, mağaza, market gibi yerlerde böyle bir uygulama yok. Şehirlerarası toplu ulaşım araçlarında saatlerce yolculuk yapılabiliyor ancak ateş ölçümü olmuyor. Toplu alanlarda havalimanlarındaki gibi termal kamera kullanılmıyor.

HES kodu zorunluHES kodu zorunlu

Uçak yolculuklarında yanınızda oturan herkesin HES kodu ile sorgulaması yapılıyor. Karantina altındaysan, temaslıysan, bu durum kimlik numarandan HES koduna işleniyor. Havalimanında HES kodu sorgulaması yapılınca hastalık riski taşıyanların uçağa binme ihtimali kalmıyor.

Maske takmak zorunluMaske takmak zorunlu

Uçak yolculuğu süresince havalimanlarında her yerde insanlar maskeli. Maskeler elzem durumlar dışında çıkarılmıyor. Uçaklarda Koronavirüs sonrası alınan kararlar neticesinde yiyecek içecek servisi yapılmıyor. Bu durum da hastalığı bulaş riskini daha da azaltıyor. Hatta Kanadalı bir havayolu şirketi, maskeyle yolculuk yapan bir koronavirüs hastasının, uçakta 15 saatlik yolculuktan sonra bile kimseye hastalık bulaştırmadığını tespit ettiklerini açıkladı. Maske önemli bir koruyucu kalkan. Eğer hijyen tedbirlerine uyar, maskeni çıkarmazsan, uçak yolculukları gerçekten de gündelik hayatta markete, kuaföre, mağazaya, restorana gitmekten çok daha güvenli.

Tuğba Hacıbayramoğlu
2241 Yazı
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik mezunu. Yine Marmara Üniversitesi’nde Radyo Televizyon Sinema bölümünde yüksek lisans yaptı.