Türk ekonomisindeki büyüme trendi ile beraber kredi kartı kullanımı ve bankalarca kullanılan kredi tutarları büyük oranda artış gösterdi. Ancak bununla beraber bireylerin hesapsız harcamaları ve kredi kullanımları nedeniyle takibe düşen kredi sayısı ve ödenemeyen kredi kartı borçları da ciddi oranda arttı. 2009 yılında kredi kartı borçlarının yeniden yapılandırılması kararı alındı. Bunun sonucunda toplam 1.6 milyar TL’lik kredi kartı borcu yeniden yapılandırıldı.

Kredi kartı kullanımı hızla artmaya devam etti Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre 2003 yılında 19 milyon olan kredi kartı sayısı, 2010 yılı itibariyle 47 milyon adete ulaşmış durumda. Kredi kartı borcu yapılandırılması yapılan 2009 senesinden sonra 1.8 milyar TL’den 2.1 milyar TL’ye ulaşmış durumda. 2003 yılında 800 milyon TL civarında olan kredi kartı kullanım oranındaki bu artış da dikkat çekici olarak göze çarpıyor.

Kullanım oranları ile beraber kredi kartı borç oranları da artışa geçti. 2010 Mart - 2011 Mart arasında sektörde bireysel kredi kart borç bakiyesi ‘yüzde 20’ artarak 44,65 milyar TL’ye yükseldi. BDDK verilerine göre halen asgari ödeme tutarını bile ödeyemediği için takibe düşmüş kredi kartı sayısı 1.5 milyonu geçerken, bu kartların borç tutarı da Haziran ayı itibariyle 3 milyar 737 milyon liraya ulaşmış durumda. Kredi kartında sadece “asgari ödeme tutarını” ödeyerek, borcunu birkaç kartla döndürebilen kişi sayısının ise 10 milyona yakın olduğu belirtiliyor.

BDDK’dan asgari ödemeye yeni düzenleme BDDK’nın Haziran ayında yürürlüğe giren yönetmeliği, son iki aydır kredi kartı borcunun sadece asgari ödenecek tutar kadarını ödeyen milyonlarca kredi kartı sahibinin Eylül ayındaki hesap kesim tarihinde, dönem borcunun tamamını kapatmasını zorunlu kılıyor. Aksi halde bu kartların limiti artırılmayacak ve kartlar nakit avans kullanımına kapatılacak.

Yeni düzenleme, “bir takvim yılı içerisinde 3 defa, dönem borcunun yüzde 50’sinin üzerinde ödeme yapılmaması halinde, dönem borcunun tamamının ödenmesine kadar kredi kartları nakit kullanımına kapatılır” diyor.

Takipteki kredilerin seyri azalıyor, umut veriyor Akbank, Garanti Bankası, Yapı ve Kredi Bankası, İş Bankası, Halkbank ve Vakıfbank olmak üzere altı büyük ölçekli bankanın verdiği krediler ve bu bankaların takibindeki krediler incelendiği zaman son dönemde, takipteki kredilerde bir azalış dikkat çekiyor.

2008 yılının ilk çeyreğinde bu altı bankanın verdiği toplam kredi miktarı 200.7 milyar TL iken, takipteki kredi miktarı 6.7 milyar TL dolaylarındaydı. 2011 yılının ilk yarısı sonu itibariyle toplam kredi miktarı 382.5 milyar TL’ye yükselirken, takipteki kredi miktarı ise 10.5 milyar TL’ye yükselmiş durumda.

Yüzdesel olarak 2008 yılının ilk çeyreğinden, 2011 yılının ilk yarısına göre, kullandırılan kredi miktarı ile takipteki kredi miktarının oranına baktığımız zaman düşüş eğilimi göze çarpıyor. 2008/3’de bu oran yüzde 3.4 iken, 2011/6’da 2.8’e gerilemiş durumda. Kullandırılan kredi miktarının, takipteki kredi miktarına oranı 2009 yılının son çeyreğinde 5.4’e ulaşarak zirve yapmış. Bu dönemde 242 milyar TL kredi kullanılırken, 13 milyar TL tutarında kredi takibe düşmüş durumda bulunuyordu.

Bankalara borçlar yüksek, düzenlemeler ve önlemler neler getirecek Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun 2011 yılı Temmuz ayı tüketici kredilerine ilişkin verilerine göre, söz konusu dönemde tüketicilerin (konut, taşıt, ihtiyaç, diğer) kredi borçları tutarı toplam 158 milyar 532 milyon lira oldu. Tüketicilerin Temmuz ayı itibariyle 51 milyar 46 milyon lira olan bireysel kredi kartları borcu bu rakama dahil edildiğinde tüketicilerin kredi ve bireysel kredi kartları borcu 209 milyar 578 milyon liraya ulaştı.

Ancak BDDK’ın aldığı son önlemler ve tedbirler çerçevesinde, umut verici sinyallerin alındığı göze çarpıyor. Vatandaşın umudu borçlarda yeniden yapılandırma olsa da, tüketicileri bilinçlendirme politikası ilk aşamada dikkat çekiyor.