2008 yılında Lehman Brothers’ın iflası, AIG’in yardıma muhtaç olması gibi elle tutulabilir sorunlar varken, günümüzde bu şekilde bir durum olmamasına rağmen piyasalardaki çalkantı bize önemli bir noktayı gösteriyor. Bu da küresel ekonomilerde artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak.

Ekonomilerin istihdam yaratmakta zorluk çekmesi, teknoloji şirketlerinin üretim ve emeği minimize ederek parayı maksimize etmesi ile, fonların üretimden teknolojiye kayması ile ekonomilerde sorunlar ortaya çıkabilir. Üretimin azalması ile ekonominin büyümesi arasındaki tezat ilişkiye henüz küresel ekonomiler hazır değil. Dünyanın bir numaralı ekonomisi Amerika’nın içine düştüğü durumun en az 5 yılına malolacak olma riski de bu değişimin bir göstergisi durumunda.

Tüm bu gelişmeleri değerlendiriğimizde, risklerin arttığını görebiliyoruz. Bu nedenle bireysel bütçelerde planlamalar buna göre yapılmalı. İşte bu planlamanın birinci sırasına da ‘ihtiyaçları belirleme’ kıstası getirilmek zorunda. Dün Başbakan Erdoğan’ın ekonomiye yönelik değerlendirme toplantısında söyledikleri sözler de bu duruma çok başarılı bir örnek oldu. 

Küresel ekonomik düzenin değiştiği günümüzde kişisel para yönetiminin de önemi artarken, tüketicilerin bilinçlenmesi çok önemli. Akılda bulundurması gereken ilk şey de her zaman ihtiyaçları olmalı. Artık ihtiyaca göre tüketim yapmak, bütçe planlamasını zora sokmamak şart.

Kirada oturuyorsanız, araba yerine konut alın!

Başbakan Erdoğan’ın söylediği; ‘Kirada oturuyorsanız, araba almak yerine konut alın’ sözü tartışıldı ancak bana göre oldukça doğru bir söz. En azından ev satın almayı hayal edin demek gerekir. Bu bir hedef olacaktır ve bütçede harcamalar buna göre yapılacaktır. İsraftan kaçınmaya yönelik vurgu yapan Erdoğan’ın bu söylemi de önemli. İhtiyacı olmadan bütçeden, esas hedeflere ulaşmayı engelleyecek her harcama bir israftır. Bu da israf ekonomisine bir örnek gösterilebilir.

Kısacası; bu kriz dönemi diye adlandırılan süreçten korunmak için, hanehalkının minimum etkiyle bu süreci atlatması için bilinçli tüketimin aşılanması ve paranın yönetiminin öneminin vurgulanması gerekli.