Türk ekonomisi 2001 krizinden sonra, özellikle bankacılık sektöründe otomatik pilot uygulamasına başladı. BDDK’nın ve Merkez Bankası'nın önlemleri ve özellikle sermaye yeterlilik rasyosunda yaptığı düzenlemeler ile bankaları kontrol altına aldılar. Sistem ve politika belirlendi, işleyiş buna göre otomatik olarak serbest bırakıldı. Yani sistemin düzene girmesi ve sektörün sağlamlaşması için gereken ihtiyaçlar belirlenmiş ve sistem buna göre işletilmeye başlanmıştı.

Otomatik pilot sistemini bireysel finans yönetiminde de uygulayabiliriz. Para yönetimi en zor konulardan bir tanesidir ve sapmalara çok açıktır. Çünkü paralı yaşamak insanoğlunun nefsini engelleyemediği ender konulardan biridir. Kontrol altına almak için mutlaka bazı sınırlamalar ve özel uygulamalar geliştirmek gerekli.

İhtiyaçları belirleyerek, otomatiğe bağlayın

Öncelikle ihtiyaçları belirlemek gerekli. Bundan sürekli bahsediyorum çünkü risk yönetimi konusundaki en önemli hususlardan bir tanesidir budur. Dediğim gibi, insanoğlunun nefsini engelleyemediği bir konudan söz ediyorsak, bazı fedakarlıklar yapmak zorundayız. Mutfak giderleriniz, faturalarınız vb şeylerden fedakarlık edemezsiniz. Temel ihtiyaçlarınızı yazarak, olmazsa olmaz gider bütçenizi ayarlayın. Sonrasında ise fedakarlık edebileceğiniz noktaları belirleyin.

Her insanın bir hayali vardır ve bu hayale ulaşmak için adımlar atar. Daha doğrusu adımlar atmalıdır. Para yönetiminden bahsediyorsak, sizin de bir finansal hayaliniz olmalı. Bu finansal hayale en kısa yoldan ulaşmak için, bütçenizde otomatik pilot uygulamasına başlamanız faydalı olacaktır.
Geliriniz belli ancak giderleriniz kısmında bazı soru işaretleri var çünkü her ay değişebiliyor. İşte böyle diyorsanız, ciddi bir sorunla karşı karşıya olursunuz. Çünkü gelir sabitken, bu fonksiyonda değişken durumunda bulunan gideri kontrol altına almanız şart. Ay başında maaşınızı aldıktan sonra sabit giderlerinizi direkt olarak harcayaksınız. Bizim işimiz, o harcamalardan sonra elinizde kalan parayı yönetmek.

Sabit giderlerinizle beraber finansal hedefiniz için para ayırın

Finansal olarak hedeflediğiniz en uç isteğiniz için bir şeyler yapmanız gerekli. İşte bunun için bütçenizde birikime gitmeniz lazım. Diyelim ki ev almak sizin hayaliniz. Ancak cebinizde birikmiş nakit paranız yok. Birikmiş sıfır para ile konut kredisi alamayacağınız için, ev alma hayaline ulaşmanız için öncelikle biraz nakit birikimi yapmanız gerekli. Step by step giderek, bu hayale ulaşmanızı sağlayacak ilk adımı atma zamanınız geldi. Bu nakit birikimi sağlamak için, her ay şu kadar para biriktirmem gerekli demeniz lazım.

Eğer bir hedefiniz varsa, sizi o hedefe ulaştıracak adımları atmanız lazım. Bütçenizi bir sistem olarak düşünüyoruz ve bu sistemin işleyişini en verimli hale getirmek için neler yapabileceğimizi hesaplıyoruz. Bunun için de, finansal hedefinize ulaşmanızı sağlayacak birikim, bir nevi sabit gideriniz olacak.
Örnek olarak; aylık 2 bin TL geliriniz var. Hayaliniz ise konut almak. Konut kredilerini araştırdınız ve eğer nakit paranız olsa aylık 800 TL kredi ödeyerek bir ev sahibi olabileceğinizi öğrendiniz. Gözünüzü karartıp bu riskin altına girdiğiniz takdirde, bütçenizden zorunlu olarak 800 TL ayırmanız gerekecek ve bunu sabit gider olarak yazacaksınız. İşte bu sistemi, otomatik pilot olarak bütçemize uyarlayalım. Yani; nakit birikiminiz yok ve ev alma hayaliniz için ilk adımı atacaksınız. Kredi alacakmış gibi düşünerek, aylık 500 TL birikimi yaparak bunu kenara koyun. 2 veya 3 yıl bir ödemem var gibi düşünerek bu birikimi yapın. Bunu sabit gider olarak düşünün ve derhal bankaya yatırın. Elime bir şey geçmiyor gibi düşünmeyin çünkü bankada bu para birikince, ev almak için size gereken nakit olarak geri dönecektir.

Artık bütçenizi otomatiğe bağladınız. Her ay harcamamam gereken sabit giderlerim şu kadar diyerek planınızı yapıyorsunuz. Geriye kalan parayla ise dilediğiniz gibi harcama yapabilirsiniz. Yeter ki sabit giderlerinizin içine, birikim için ayıracağınız miktarı da ekleyin. Finansal huzurunuz arttığı gibi finansal hayalinize ulaşmanız kolaylaşacağı gibi, ulaşma süreniz de kısalacaktır.